tháng 3 29, 2021

LƯƠNG THỰC HẰNG NGÀY

THỨ TƯ TUẦN THÁNH

Wednesday of Holy Week

SỐNG LỜI CHÚA

GOSPEL : Mt 26:14-25

One of the Twelve, who was called Judas Iscariot,
went to the chief priests and said,
“What are you willing to give me
if I hand him over to you?”
They paid him thirty pieces of silver,
and from that time on he looked for an opportunity to hand him over.

On the first day of the Feast of Unleavened Bread,
the disciples approached Jesus and said,
“Where do you want us to prepare
for you to eat the Passover?”
He said,
“Go into the city to a certain man and tell him,
‘The teacher says, My appointed time draws near;
in your house I shall celebrate the Passover with my disciples.”‘“
The disciples then did as Jesus had ordered,
and prepared the Passover.

When it was evening,
he reclined at table with the Twelve.
And while they were eating, he said,
“Amen, I say to you, one of you will betray me.”
Deeply distressed at this,
they began to say to him one after another,
“Surely it is not I, Lord?”
He said in reply,
“He who has dipped his hand into the dish with me
is the one who will betray me.
The Son of Man indeed goes, as it is written of him,
but woe to that man by whom the Son of Man is betrayed.
It would be better for that man if he had never been born.”
Then Judas, his betrayer, said in reply,
“Surely it is not I, Rabbi?”
He answered, “You have said so.”

Bài đọc :

Bài đọc 1 : Is 50,4-9a

Tôi đã không che mặt khi bị mắng nhiếc phỉ nhổ.

Bài trích sách ngôn sứ I-sai-a.

4Đức Chúa là Chúa Thượng
đã cho tôi nói năng như một người môn đệ,
để tôi biết lựa lời nâng đỡ ai rã rời kiệt sức.
Sáng sáng Người đánh thức, Người đánh thức tôi
để tôi lắng tai nghe như một người môn đệ.
5Đức Chúa là Chúa Thượng đã mở tai tôi,
còn tôi, tôi không cưỡng lại, cũng chẳng tháo lui.
6Tôi đã đưa lưng cho người ta đánh đòn,
giơ má cho người ta giật râu.
Tôi đã không che mặt khi bị mắng nhiếc phỉ nhổ.
7Có Đức Chúa là Chúa Thượng phù trợ tôi,
vì thế, tôi đã không hổ thẹn,
vì thế, tôi trơ mặt ra như đá.
Tôi biết mình sẽ không phải thẹn thùng.
8Đấng tuyên bố rằng tôi công chính, Người ở kề bên.
Ai tranh tụng với tôi ? Cùng nhau ta hầu toà !
Ai muốn kiện cáo tôi ? Cứ thử đến đây coi !
9Này, có Đức Chúa là Chúa Thượng phù trợ tôi,
ai còn dám kết tội ?

Đáp ca : Tv 68,8-10.21bcd-22.31 và 33-34 (Đ. c.14bc)

Đ. Lạy Chúa Trời, đây giờ phút thi ân, xin đáp lại, vì ơn cả nghĩa dày.

8Âu cũng vì Ngài, mà con bị người đời thoá mạ,
chịu nhuốc nhơ phủ lấp mặt mày.
9Anh em nhà kể con như người dưng nước lã,
hàng máu mủ xem con bằng khách lạ mà thôi.
10Vì nhiệt tâm lo việc nhà Chúa, mà con phải thiệt thân.
Lời kẻ thoá mạ Ngài, này chính con hứng chịu.

Đ. Lạy Chúa Trời, đây giờ phút thi ân, xin đáp lại, vì ơn cả nghĩa dày.

21bcdNỗi sầu riêng, mong người chia sớt,
luống công chờ, không được một ai ;
đợi người an ủi đôi lời,
trông mãi trông hoài mà chẳng thấy đâu !
22Thay vì đồ ăn, chúng trao mật đắng,
con khát nước, lại cho uống giấm chua.

Đ. Lạy Chúa Trời, đây giờ phút thi ân, xin đáp lại, vì ơn cả nghĩa dày.

31Tôi sẽ hát bài ca chúc mừng Danh Thánh,
sẽ dâng lời cảm tạ tán dương Người.
33Những ai nghèo hèn, xem đấy mà vui lên,
người tìm Thiên Chúa, hãy nức lòng phấn khởi.
34Vì Chúa nhận lời kẻ nghèo khó,
chẳng coi khinh thân hữu bị giam cầm.

Đ. Lạy Chúa Trời, đây giờ phút thi ân, xin đáp lại, vì ơn cả nghĩa dày.

Tung hô Tin Mừng

Muôn lạy Vua Ki-tô, vì vâng lời Thánh Phụ, Ngài đã chịu dẫn đi đóng đinh vào thập giá, như con chiên hiền lành bị dẫn đi làm thịt.

TIN MỪNG : Mt 26,14-25

Con người phải ra đi như Kinh Thánh đã chép về Người, nhưng khốn cho kẻ nào nộp Con Người.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

14 Khi ấy, một người trong Nhóm Mười Hai tên là Giu-đa Ít-ca-ri-ốt, đi gặp các thượng tế 15 mà nói : “Tôi nộp ông Giê-su cho quý vị, thì quý vị muốn cho tôi bao nhiêu.” Họ quyết định cho hắn ba mươi đồng bạc. 16 Từ lúc đó, hắn cố tìm dịp thuận tiện để nộp Đức Giê-su.

17 Ngày thứ nhất trong tuần bánh không men, các môn đệ đến thưa với Đức Giê-su : “Thầy muốn chúng con dọn cho Thầy ăn lễ Vượt Qua ở đâu ?” 18 Người bảo : “Các anh đi vào thành, đến nhà một người kia và nói với ông ấy : “Thầy nhắn : thời của Thầy đã gần tới, Thầy sẽ đến nhà ông để ăn mừng lễ Vượt Qua với các môn đệ của Thầy.” 19 Các môn đệ làm y như Đức Giê-su đã truyền, và dọn tiệc Vượt Qua.

20 Chiều đến, Đức Giê-su vào bàn tiệc với mười hai môn đệ. 21 Đang bữa ăn, Người nói : “Thầy bảo thật anh em, một người trong anh em sẽ nộp Thầy.” 22 Các môn đệ buồn rầu quá sức, lần lượt hỏi Người : “Thưa Ngài, chẳng lẽ con sao ?” 23 Người đáp : “Kẻ giơ tay chấm chung một đĩa với Thầy, đó là kẻ nộp Thầy. 24 Đã hẳn Con Người ra đi theo như lời đã chép về Người, nhưng khốn cho kẻ nào nộp Con Người : thà nó đừng sinh ra thì hơn !” 25 Giu-đa, kẻ nộp Người cũng hỏi : “Ráp-bi, chẳng lẽ con sao ?” Người trả lời : “Chính anh nói đó !”

SUY NIỆM

PHẢN BỘI

Trong cuộc sống, không ai thoát được đau khổ. Tuy nhiên, có nhiều loại đau khổ. Đau khổ nhất vẫn là sự phản bội của chính người mà chúng ta đã từng ra tay nâng đỡ hay đã từng có liên hệ thân thiết với mình!

Không đau thương sao được khi “cả những người thân con hàng tin cậy, đã cùng con chia cơm sẻ bánh, mà nay cũng giơ gót đạp con.” Trước sự phản bội của môn đệ, Đức Giêsu đã đau xót thốt lên: “Thà nó đừng sinh ra thì hơn!” Lời của Đức Giêsu vẫn âm vang như một lời cảnh tỉnh đối với mỗi chúng ta.

Biết bao lần chúng ta phản bội Chúa, biết bao lần chúng ta bất trung với Chúa? Vì ích kỷ cá nhân, chúng ta bỏ ngoài tai tất cả những lời cảnh tỉnh của Chúa mà bước vào con đường tội lỗi.

(Chấm nối chấm – Học Viện Đaminh)

LỜI NGUYỆN TRONG NGÀY

Lạy Chúa, xin cho chúng con luôn biết trung tín với Ngài trong lời nói và việc làm hàng ngày. Amen.

TU ĐỨC SỐNG ĐẠO

NGÀY CUỐI CÙNG CỦA CHÚA GIÊSU

(Tiếp theo hôm qua)

Tác giả: Gerhard Lohfink
Chuyển ngữ: Lm. Antôn Bùi Kim Phong
Từ sách: JESUS OF NAZARETH, What He Wanted, Who He was, Minesota: Liturgical Press, 2012, tt. 269-287)

7. Hành quyết

Đối với Chúa Giêsu, khi toan tính của Phongxiô Philatô thất bại có nghĩa là ngài phải chết, và chết bằng một cách hành hình khủng khiếp nhất mà con người có thể tạo ra để tra tấn người khác. Đối với người Rôma, chết trên thập giá là quá khủng khiếp và ô nhục nên chỉ dành cho người nô lệ hay không phải là công dân Rôma. Cicerô viết: “Người hành hình, và việc che phủ đầu, và chỉ đơn thuần tên của giá treo cổ, phải cất đi cho xa không chỉ khỏi những công dân Rôma – nhưng còn khỏi những suy nghĩ, khỏi mắt, khỏi tai của họ” (Pro Rabirio 16). Nhưng cả trong những bản án dành cho người nô lệ hay ở các tỉnh, hành hình thập giá thường chỉ dành cho những tội ác nghiêm trọng như giết người, cướp đền thờ, mưu phản, và nổi loạn.

Theo phong tục Rôma, họ thường đánh đòn trước mỗi cuộc hành quyết trên thập giá. Tin Mừng Marcô và Matthêô có tường thuật cảnh này (Mc 15,15; Mt 27,26). Đối với họ, việc đánh đòn Chúa Giêsu là một hình phạt thêm vào trước khi hành hình trên thập giá và như một phần của tiến trình hành hình.[14] Như vậy trước khi thực sự bị hành quyết Chúa Giêsu đã chịu một hình phạt kinh khủng thường làm cho chết. Việc đánh đòn của người Rôma rất nguy hiểm vì không giới hạn số lần đánh và roi còn được gắn thêm những viên tròn bằng xương hay kim loại. Điều đó cho chúng ta hiểu thế nào là việc “Philatô truyền đánh đòn Chúa Giêsu”.

Thêm vào đó, khi Chúa Giêsu được trao cho các binh lính Roma hành hình, họ đã đùa nghịch và chế nhạo Chúa. Họ khoát áo cho ngài như vua, bắt chước việc long trọng thần phục bái chào, sấp mặt trước mặt Chúa. Họ đánh Chúa và la lên: "Vạn tuế đức vua dân Do Thái! " trong khi tát mạnh vào mặt ngài (Mc 15,16-20). Kết quả của trận đòn và những hành hạ kèm theo, Chúa Giêsu không thể vác thập giá đến nơi hành hình. Vì thế quân lính bắt ông Simôn thành Xyrênê, một người từ ngoài đồng về và tình cờ đi ngang qua con đường dẫn tới nơi hành hình, mang đỡ thập giá cho Chúa (Mc 15,21).

Tuy nhiên, chúng ta không nên tưởng tượng việc vác thập giá như nghệ thuật Kitô giáo thường diễn tả. Trong các cuộc hành hình, người bị kết án không phải vác nguyên cây thập giá, nhưng chỉ vác thanh ngang. Thanh dọc thường được chôn tạm trước dưới đất. Khi đến nơi hành hình, người bị kết án bị đặt nằm trên đất, hai tay dang thẳng ra và bị đóng đinh vào thanh ngang, sau đó thanh ngang được đưa lên gắn vào thanh dọc đã được chôn trước. Thanh ngang được cột vào đỉnh của thanh dọc và lúc đó chân của người bị kết án mới bị đóng đinh. Nên Chúa Giêsu và Simon thành Xyrênê không vác nguyên cây thập giá, nhưng chỉ vác thanh ngang. Việc Chúa không vác nổi chỉ một thanh gỗ này chứng tỏ ngài đã hết sức sau khi bị đánh đòn.

Trên đường đến nơi hành hình, một người mang tấm bảng án (titulus) ghi lý do bị hành quyết đi trước tội nhân. Titulus của Chúa Giêsu ghi: “Giêsu Nadarét, Vua dân Do Thái” (Ga 19,19; x. Mc 15,26). Philatô muốn tấm bảng ghi: “Vua dân Do thái” chứ không phải “người này tự xưng là Vua dân Do Thái” được hiểu như là lời chế nhạo thâm độc của ông đối với dân Do Thái. Rõ ràng là sau khi phải thua thiệt một cách nào đó khi đối đầu với Thượng Hội Đồng, Philatô muốn ít ra bằng cách này trả thù họ. Nhưng cùng lúc những lời trên titulus cũng là lời mỉa mai đầy ác ý chống lại Chúa Giêsu: các binh lính Rôma đã chế giễu nhạo cười ngài, bây giờ việc nhạo báng tiếp tục.

Cũng nên lưu ý là việc Chúa Giêsu bị đóng đinh giữa hai người phản loạn vẫn được xem như một phần của biểu tượng cho việc nhạo báng này. Một vị vua không thể xuất hiện long trọng trước công chúng mà không có “triều thần” của mình. “Triều thần” được cẩn thận xếp “bên phải, bên trái” (Mc 15,27) Chúa Giêsu là hai tên tội phạm, và Chúa Giêsu ngự trên ngai ở giữa. Hai “tên trộm cắp” có lẽ là những tên khủng bố hay đấu tranh giành tự do đã bị tống giam cùng với Baraba. Dù tin mừng không nói rõ như thế, nhưng chúng ta phải thừa nhận là Philatô cũng đã kết án hai tên khủng bố này cùng sáng thứ Sáu. Như thế quan toàn quyền không phải tốn nhiều thời gian cho việc kết án Chúa Giêsu; ông rút ngắn cuộc xử án của mình.

Ngọn đồi nơi Chúa chịu hành quyết có tên là “Golgotha”, được dịch là “Sọ” (Mc 15,22), không phải vì ở đó có nhiều sọ của những người bị hành quyết trước đây – là điều không thể nghĩ tới theo luật thanh sạch của người Do thái – nhưng là vì ngọn đồi có hình dáng của cái sọ. Nhà thờ Mồ Thánh hiện nay được xây trên nơi Chúa chết. Như các cuộc thăm dò khu vực này vào năm 1961 cho thấy, vào thời Chúa Giêsu ở đó có một mỏ đá bỏ hoang từ thời các vua, và phía tây của mỏ đá có một số hầm mộ được đục trong đá. Về phía đông, hướng về thành đô, còn di tích của một vách đá nhô ra, đây là “đồi sọ”. Ở giữa có những khu vườn (x. Ga 19,41; 20,15). Điều đó cho chúng ta tưởng tượng cách rõ ràng là đồi Gogotha và những khu vực chung quanh vào thời đó nằm ở bên ngoài tường thành. Những cuộc khai quật dưới nhà thờ Đấng Cứu Thế cho chúng ta thấy rõ tường thành đi theo lối nào. Chỉ có một thung lũng nhỏ giữa tường thành Giêrusalem và đồi Golgotha. Chúa Giêsu vác thánh giá từ dinh tổng trấn tới bờ tường thành, và từ đó đến nơi hành hình, là không xa lắm, có lẽ đó là con đường ngắn nhất được chọn.

Theo Tin Mừng Marcô, đội hành quyết đến đồi Golgotha trước trưa; chừng giờ thứ ba - tức khoảng 9 giờ - và họ đóng đinh đinh Chúa ở đó. Các tin mừng không thuật lại việc đóng đinh, với những đau khổ cùng cực và đáng sợ của nó. Những cảm xúc tế nhị của giáo hội tiên khởi không cho phép làm điều đó. Marcô viết rất chuẩn mực và rất ngắn: “Chúng đóng đinh Người vào thập giá” (15,24). Ngay trước đó họ trao cho ngài rượu pha mộc dược (15,23). Theo tập tục Do Thái, đây là thức uống gây tê, thường được cho tội nhân uống trước khi hành quyết.[15] Rượu được pha với những thảo dược mạnh để giúp cho tội nhân chịu đựng những đau đớn khi hành hình. Nhưng Chúa Giêsu từ chối uống rượu đó.

Việc này khác với sự việc sau đó khi Chúa đã bị treo trên thập giá và đang chiến đấu với cái chết. Lúc đó một người đi qua đó cố gắng cho ngài uống bằng cách thấm miếng bọt biển gắn trên cây sào vào giấm và đưa lên miệng ngài (Mc 15,36). Chúng ta không biết người đó làm việc này vì thương xót Chúa Giêsu hay chỉ muốn cho ngài bớt khát để kéo dài nỗi đau của cái chết. Nhưng sự việc này cho thấy Chúa bị treo cao trên thập giá, cây cột đứng phải cao và cứng và được chôn chặt xuống đất để dùng lâu về sau.

Sau khi Chúa Giêsu bị đóng đinh, quân lính chia nhau áo ngài (Mc 15,24). Một quy luật bất thành văn cho đội hành quyết là họ được phép lấy những gì mà người bị hành hình mang trên người trong lúc hành quyết. Trong trường hợp của Chúa Giêsu là áo ngoài, áo trong, thắt lưng, dép, và có lẽ cả khăn đội đầu của ngài.

Trong khi bị treo trên thập giá, Chúa Giêsu bị chế nhạo bởi những người qua đường – vì không xa tường thành – và bởi những người hiếu kỳ tụ tập nơi hành quyết. Cũng như ở nơi xử án trong dinh toàn quyền, lời nhạo báng chủ yếu về việc xưng mình là Đấng Thiên Sai, được tóm gọn trong tước hiệu được gi trên bản án: “Vua dân Do thái”. Vì thế, có người chế giễu: “Ông Kitô vua Israel, cứ xuống khỏi thập giá ngay bây giờ đi, để chúng ta thấy và tin" (15,32). Sở dĩ có những lời mỉa mai chế giễu đó vì việc Chúa bị đóng đinh trên thập giá là bằng chứng rõ ràng bác bỏ những gì ngài khẳng định. Đấng thiên sai thực sự không bao giờ bị treo trên thập giá và chịu đau khổ; ngài phải tiêu diệt mọi kẻ đối nghịch.

Theo Marcô, Chúa Giêsu cầu nguyện lớn tiếng phần khởi đầu của thánh vịnh 22 vào giờ thứ chín (khoảng 3 giờ chiều): "Lạy Thiên Chúa, Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con? ". Một số người đứng gần đó hiểu lầm là ngài gọi Êlia. Có lẽ thời đó đã có trường hợp Êlia đã đến giúp trong giờ chết. Vì Chúa kêu lên phần đầu của thánh vịnh 22 bằng tiếng Aram (“Eloi, Eloi”), và có lẽ tiếng kêu của ngài bị trại đi; và những lời chế giễu tiếp tục.

Rất có thể Chúa không chỉ cầu nguyện với phần mở đầu của thánh vịnh 22. Ngài phải cầu nguyện mọi phần trong cả thánh vịnh như là lời cầu nguyện trong lúc sinh thì, nhưng vì ngài lịm dần, và nên chỉ nghe vài tiếng đứt quảng. Ý kiến của một số tác giả cho rằng tiếng kêu: "Lạy Thiên Chúa, Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con? " nói lên sự tuyệt vọng tột cùng và tận cùng là đi ngược lại với việc cầu nguyện trong Cựu Ước.[16] Thánh vịnh 22 không chỉ là những lời kêu van tín thác (“Chào đời con được dâng cho Chúa, được Ngài là Chúa tự sơ sinh”, c.11), kết thúc của thánh vịnh còn nói đến bữa tiệc của các dân trong nước Chúa (27-29); khởi đầu của thánh vịnh tự nó không phải là lời kêu van trong tuyệt vọng; nhưng là một lời than thở, và trong các thánh vịnh nó hoàn toàn khác với tuyệt vọng. Thánh vịnh 22 bao gồm cả hai: Chúa yên lặng và không đáp lời, sự ẩn giấu kinh khiếp của Chúa và việc tỏ dung nhan của ngài (c.24); sự cô đơn tột cùng của người đang cầu nguyện và ân huệ mới của cộng đoàn.

Theo Marcô, Chúa Giêsu chết vào giờ thứ chín, tức khoảng 3 giờ chiều, sau khi kêu một tiếng lớn (15,34.37). Cũng đáng ngạc nhiên là ngài chết chỉ sau sáu giờ bị đóng đinh, vì thường người bị đóng đinh phải vật vã lâu hơn. Sự khủng khiếp và vô nhân đạo của lối hành hình trên thập giá là ở chỗ việc đóng đinh gây nên một cái chết dở sống dở chết lập đi lập lại và kéo dài thật lâu. Nếu muốn cho người bị đóng đinh chết nhanh hơn, họ đập gãy ống chân, như thế sức nặng của thân thể dồn cả vào hai cánh tay khiến người bị đóng đinh ngạt thở nhanh hơn. Cho đến nay chỉ mới tìm thấy một hài cốt của người bị đóng đinh trong thời cổ đại tại Giêrusalem năm 1968, với một cây đinh rỉ sét đóng qua cả hai bàn chân cùng lúc, cả hai xương ống quyển bị đập gãy cùng chỗ do bị đập mạnh. Khám phá này giúp các nhà khảo cổ xác định tục lệ crucifragium, đập gãy chân, như Tin Mừng Gioan đề cập đến (Ga 19,32). Theo Tin Mừng Gioan, cái chết của hai người cùng chịu đóng đinh với Chúa Giêsu đến nhanh do bị đánh gãy xương chân, nhưng chân của Chúa không bị đánh gãy vì ngài đã chết. Cái chết nhanh chóng của ngài, chỉ sau vài giờ, là do việc bị đánh đòn dữ dội và bị mất máu nhiều.

Xin xem tiếp ngày mai

Pinterest