| | LỄ THÁNH GIA THẤT - năm C Hc 3,2-6.12-14 / Cl 3,12-21 / Lc 2,41-52 Fr. Jude Sicilianop op : Con Có Bổn Phận Ở Nhà Cha Con Lm. Giuse Nguyễn Cao Luật, op : Mái Ấm Gia Đình Lm. Giacôbê Phạm Văn Phượng op : Một Gia Đình Yêu Thương Fr. Jude Siciliano, op. : Sống Như Người Con Trong Gia Đình Thiên Chúa Đa Minh Vũ Hà Tiên op : Hài Nhi Sống Trong Gia Đình Hạnh Phúc Lm Đỗ Lực op : Tìm Về Tổ Ấm ĐGH Gioan Phaolô VI : Nagiarét Gia Đình Gương Mẫu
Fr Jude Siciliano, op : Gia đình, giáo xứ là môi trường giúp ta nên
thánh
Fr Jude Siciliano op:
Con
phải có bổn phận ở nhà Cha Con
Lm An Phong op
Gia Đình Là Vườn Ươm Chân Lý Và Tình Yêu(Tiêu đề Tông huấn về Gia đình của ĐGH Gioan Phaolô II) Hôm nay, chúa nhật lễ Thánh Gia – Chúa Giêsu, Đức Maria và thánh Giuse. Lễ Thánh Gia được cử hành vào chúa nhật tiếp liền lễ Giáng Sinh, điều này có ý nói : Đức Giêsu giáng sinh làm người cần sống trong một gia đình. Mừng lễ Thánh Gia, Giáo hội muốn nhắc nhở các gia đình kitô hữu hãy trở nên một gia đình theo kiểu mẫu gia đình của Chúa Giêsu. * Ngôi hai Thiên Chúa làm người, sống trong một gia đình. Và cũng không được chuẩn miễn khỏi những lao đao thăng trầm do sự gian ác của cha con Hêrôđê gây nên. Điều này càng khẳng định tính cách chân thực về công cuộc Nhập Thể của Đức Giêsu Kitô. Chỉ một lời nói, Người khiến cả đám binh lính té nhào (Ga 18,6). Thì chuyện có một cuộc sống sang giàu, êm ả... nào khó chi đâu. Nhưng như chính Lời Người khẳng định với Philatô : "Nước tôi không thuộc về thế gian này" (Ga 18,36). Thế nên Người cũng thực sự là một lữ hành. Dù quyền năng rất mực, Người đã chấp nhận mọi nỗi thảm khốc nhất của kiếp người. Mà Đức Maria, hơn ai hết đã cùng với thánh Giuse chia sẻ sâu xa những đau đớn của Người Con Cực Thánh. Sợ hãi hoặc tránh né gian khổ vừa là một sai lầm và ảo tưởng. Nhưng không hết lòng chia sẻ ngọt bùi cay đắng với nhau lại làm cho đức tin trở thành vô nghĩa và thiếu đức ái. * Ai không muốn mình sống trong một gia đình vui vẻ thuận hòa. Nhưng điều mong muốn này nếu chỉ ở trong đầu thôi thì cũng như không. Phải làm việc – làm việc, hy sinh – hy sinh, kiên trì – kiên trì, cầu nguyện – cầu nguyện để điều tốt đẹp trở thành hiện thực. Hạnh phúc đó mới có chất lượng. Làm sao gia đình hạnh phúc, nếu không được xây trên nền tảng quân bình giữa đời sống tinh thần và vật chất. Nền văn minh hiện đại đang ra sức kéo ta về phía nó... Tinh thần ta làm sao có thể vững vàng, phong phú, nếu không học hỏi, suy tư và cầu nguyện. * Gia đình là một cộng đồng cơ bản nhất, trong đó tinh thần vâng phục và phục vụ luôn kết hợp với nhau để mọi phần tử chu toàn được chức năng của mình. Nhờ đó đạt được hạnh phúc tương đối trong hiện tại và viên mãn mai sau. Theo đó, tính ích kỷ, khép kín, cá nhân chủ nghĩa còn nguy hiểm không kém gì "virus siđa". Con Thiên Chúa xuống thế làm người sinh ra giữa những người nghèo nhất gần bên những người cùng cực nhất Người không có giường, không bàn, không ghế, không có chỗ tựa đầu. Người sinh ra trong một chuồng bò thuộc sở hữu của một người khác, Người trở thành bạn hữu của những người vô gia cư. Người không có vàng bạc, tiền của và cũng không có tội lỗi. Đức Giêsu, Đấng Cứu Thế đã đến giữa chúng ta như một người nghèo. Vì vậy mà Người cao sang nhất cao cả nhất, cao trọng nhất Vì thế mà chúng ta phong vương Người mà chúng ta mừng lễ đón Người.
Fr Jude Sicilliano, OP.
Con Có Bổn Phận Ở Nhà Cha Con (Lc 2,41-52) Thưa quý vị. Phúc Âm hôm nay diễn tả sinh hoạt quen thuộc của từng gia đình. Thỉnh thoảng trong các làng xóm hoặc khu phố lao động, người ta bàn tán với nhau con nhà này học giỏi, đứa trẻ khác thông minh. Thậm chí nhiều đứa tỏ ra thần đồng ngay từ tuổi thơ, Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay cũng vậy, Ngài đã xuất sắc ngay từ lúc 12 tuổi : “Sau ba ngày, hai ông bà mới tìm thấy con trong đền thờ, đang ngồi giữa các bậc thầy, vừa nghe họ, vừa đặt câu hỏi. Ai nghe cậu nói cũng kinh ngạc về trí thông minh và những lời đối đáp của cậu.” Khi thánh Giuse và Đức Maria đặt lời trách yêu thì Ngài tuyên bố mối bận tâm chủ yếu của mình bây giờ là ở lại nhà Thiên Chúa và công việc trọn đời là thi hành bổn phận Thiên Chúa trao. Chúa Giêsu đã là thần đồng về phương diện luân lý, điều này tiết lộ gia đình thánh Giuse và Maria là một chiếc nôi đạo đức Do Thái và hàng năm Ngài được lên Giêrusalem mừng lễ Vượt Qua. Ngài là con đầu lòng nên phải thi hành bổn phận này. Cha mẹ trẻ Giêsu đã giữ cặn kẽ các điều lề luật quy định và hài nhi Giêsu được thừa hưởng di sản giáo dục tốt từ cha mẹ. Ngày nay, các bậc làm cha làm mẹ, ông bà, cô dì, chú bác phải lấy Thánh Gia làm gương mẫu cho việc giáo dục con cháu mình. Nên biết rằng chúng sẽ là phần thưởng nếu được giáo dục tốt, và là hình phạt cho cha mẹ nếu cha mẹ không quan tâm huấn luyện chúng trở thành người. Các trẻ hư hỏng là do cha mẹ hư hỏng trước. Trong Tin Mừng thánh Luca mô tả ba ngày lo âu của thánh Giuse và Đức Mẹ đi tìm Chúa Giêsu. Ngày nay biết bao cha mẹ phải lo lắng, phiền muộn vì những con cái lêu lổng, xì ke, ma tuý và bụi đời. Chúng còn quá trẻ để có thể làm những quyết định đúng đắn, phần lớn bị bạn bè xấu lôi cuốn và vì thiếu giáo dục tốt nên dễ bị sa ngã. Nói chung, làm cha làm mẹ được nhiều hạnh phúc hơn buồn phiền. Qua các báo chí chuyên về gia đình, tôi nắm được thông tin như vậy và tôi cũng tưởng tượng ra nỗi vui mừng của cha mẹ trẻ Giêsu khi tìm thấy con trong đền thánh: “Khi thấy con, hai ông bà rất đỗi sửng sốt…” Lời trách yêu của Đức Mẹ : “Con ơi, sao con lại làm cha mẹ như thế ? Con thấy không, cha con và mẹ đây đang cực lòng tìm con !” là dấu chỉ rõ ràng các bậc cha mẹ cảm nhận thế nào về hạnh kiểm của con cái. Từ Do Thái “lo lắng” có nghĩa buồn phiền, thất vọng, cạn kiệt sức lực, tâm trí căng thẳng. Thánh Luca dùng từ này để mô tả nhà phú hộ cầu xin tổ phụ Abraham sai Ladarô làm mát lưỡi mình: “Lạy tổ phụ Abraham, xin thương xót con và sai anh Ladarô nhúng đầu ngón tay vào nước nhỏ trên lưỡi con cho mát, vì ở đây con bị lửa thiêu đốt khốn khổ lắm” (16,24). Khốn khổ lắm trong nguyên văn là “hấp hối, cực lòng” đúng như trạng thái của Đức Mẹ khi lạc mất Chúa Giêsu. Đây cũng là trạng thái của các bà mẹ, ông cha khi nhận tin con mình hư hỏng. Hình như lúc này Đức Mẹ muốn giáo dục con. Nhưng Chúa Giêsu lại có mục tiêu khác mà hai ông bà chẳng hiểu: “Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao ?” Câu trả lời không phải là xin tha thứ mà là một mặc khải. Thánh Luca mô tả Chúa Giêsu như một con trẻ đã biết lựa chọn. Ngài nghiêng hẳn về bổn phận trong nhà Thiên Chúa, ơn gọi bắt buộc Ngài rời bỏ liên hệ máu mủ, gia đình, làng mạc, đất nước. Đây là một mầu nhiệm mà chúng ta cần suy nghĩ. Hiến thân cho đường lối Thiên Chúa đòi hỏi chấp nhận mau mắn. Chúa Giêsu mười hai tuổi đã làm gương cho nhân loại noi theo. Ngài đã trung thành với ơn gọi của mình cho đến chết. Những thế lực thế gian cố gắng làm cho Ngài đi chệch con đường đó. Họ đã thất bại và tìm cách trừ khử Ngài, nhưng lúc này mới chỉ là khởi đầu. Ngài còn tiếp tục gây lo âu và cực lòng cho cha mẹ, nhất là Đức Maria, cho đến khi Mẹ đứng chết lặng dưới chân thập giá của con. Con đường mặc khải là một con đường dài từ khi sinh ra cho đến lúc tử, chúng ta cần chứng kiến và dõi theo, bằng không chúng ta sẽ tìm ra trăm ngàn lý do để thoái thác. Xưa nay đã thường xảy ra như vậy, nhất là trong cuộc sống tu trì. Gương Chúa đã để lại là toàn thể cuộc sống chứ không phải từng đoạn, từng khúc. Chúng ta không thể chọn đoạn dễ, đoạn vinh hiển và bỏ đoạn khó, đoạn hy sinh. Xin nhìn vào mạch văn của thánh Luca tự khắc hiểu ra vấn đề. Thánh nhân khởi sự Phúc Âm của ông bằng một lời tựa gồm hai phần. Phần thứ nhất từ đoạn một câu năm đến đoạn hai câu bốn mươi. Sách các bài đọc sử dụng phần này cho Mùa Vọng, Giáng Sinh và lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm. Nó nói về nguồn gốc Chúa Giêsu. Phần hai ngắn hơn, từ đoạn hai câu bốn mươi mốt đến đoạn hai câu năm mươi hai nói về định mệnh của Ngài. Ngài sẽ trở về với Thiên Chúa. Phúc Âm ngày hôm nay bắt đầu tỏ lộ điều mà Chúa Giêsu nói: “Công việc nhà của Cha tôi” tức là sứ mệnh Ngài phải hoàn thành. Người tín hữu cũng phải theo cùng một tiến trình. Trước hết là nguồn gốc các cộng đồng, các kẻ theo Chúa từ Galilê. Đoạn bốn câu mười bốn đến đoạn chín câu bốn mười lăm, sau đó phải theo Ngài lên Giêrusalem để chịu chết, phần còn lại của Phúc Âm, cho nên không theo trọn vẹn cuộc đời của Chúa Cứu Thế là một sai lầm lớn. Tôi có dịp may là được chiêm ngưỡng bức hoạ Thánh Gia Thất của George de la Tour. Trong bức ảnh thánh Giuse dạy cậu Giêsu học nghề thợ mộc. Dụng cụ để học là hai thanh gỗ sắp thành hình thánh giá. Nhà hoạ sĩ muốn nói ngay từ thời trai trẻ Chúa Giêsu đã yêu thích bóng hình cây thập tự mà sau này thân xác cậu sẽ bị treo lên. Người hoạ sĩ có cùng tư tưởng như thánh Luca. Ngày nay thiên hạ khấn hứa theo Chúa mà lại đi tìm đời sống sung sướng, đầy tiện nghi thì hẳn là chuyện ngược đời. Vậy mà cứ xảy ra nhan nhản trong lịch sử Giáo Hội, phổ thông đến độ cần những cuộc cải cách mạnh tay. Khi thuật lại biến cố truyền tin, thánh Luca cho chúng ta hay Thánh Thần “rợp bóng” trên Đức Mẹ và Maria trở thành Mẹ Đấng Cứu Thế. Tuy không được học hành, nhưng người con gái Do Thái đã nhận ra ơn Thiên Chúa gọi và đáp trả thuận lợi. Cô đã sẵn sàng cộng tác với Thượng Đế trong công trình cứu chuộc nhân loại. Tiếng “xin vâng” của cô khai mở một trang sử mới Thiên Chúa mặc lấy thân xác loài người. Vâng theo con đường của Thiên Chúa đòi hỏi hy sinh vĩ đại và hôm nay cô bắt đầu cảm thấy cuộc hy sinh đó thể hiện trong lòng mình: “Con biết không, cha và mẹ đã cực lòng tìm con”. Maria khởi sự cái đau của bậc phụ huynh vì hạnh kiểm của con cái. Chúng sẽ gây cho gia đình lo âu và thắc mắc. Ngoài Chúa Thánh Linh hiện diện trong cuộc đời của cô Maria, thì còn có bóng cây thập tự cũng thấp thoáng đó đây, rồi dần dần rõ nét. Trong Phúc Âm thánh Luca, độc giả thấy rõ cây thập tự luôn ngả bóng trên cuộc đời Chúa Giêsu. Chúng ta cũng thấy nó ngả bóng trên mỗi gia đình, trên mỗi cá nhân người tín hữu. Trước khi nó mang đến niềm vui của cuộc sống mới thì đã thấy đau khổ. Cho nên trốn tránh gian truân ở thế gian này là vô lý. Thánh Luca kể “hai ông bà không hiểu lời người vừa nói”, các tông đồ, các thế hệ tín hữu chân chính cũng chẳng hiểu. Chúng ta phải đi trong ánh sáng tin cậy, phó thác để có khả năng trung thành với Thiên Chúa, ngay cả khi câu trả lời cho các vấn nạn còn là vô định. Khi lớn lên, tôi bắt đầu có trí khôn, tôi thường được nghe vô số bài giảng về gia đình Thánh Gia. Quý vị thuyết giảng tha hồ tô son vẽ phấn cho tổ ấm Chúa Giêsu, Đức Mẹ và thánh Giuse. Tưởng chừng như không kém các bức tranh đâu đây trên tường nhà thờ hoặc ở các tư gia. Tôi yêu mến Thánh Gia vô cùng. Nhưng khi nhìn vào các gia đình trong khu xóm thì tôi lại thấy nó khác biệt quá xa, chẳng giống gia đình nào. Ngày xưa Thánh Gia Thất sống như vậy sao? Ngây thơ, trong trắng, bình an,vô tư, chẳng phải lo gì đến miếng cơm manh áo, tiền bạc, chợ búa, lao động? Chúa Giêsu chẳng có em để tranh giành miếng bánh to, chẳng đi chơi, nghịch đất, nặn tượng, bắt chim với các trẻ hàng xóm sao? Tôi nghĩ không phải vậy, các ngài sinh hoạt bình thường như trăm ngàn gia đình khác, cho nên chúng ta phải mang những kinh nghiệm loài người vào quang cảnh Phúc Âm hôm nay, để mỗi khi nhớ đến Thánh Gia là liên tưởng ngay đến nếp sống gia đình nhân loại: Vất vả lao động, lo lắng kinh tế, lựa chọn giáo dục cho con cái, phiền phức láng giềng hàng xóm. Cái khuyết điểm của chúng ta và các nhà giảng thuyết là có thành kiến, những quan niệm lý tưởng rồi bắt thực tế phải rập theo. Làm như vậy vô tình chúng ta biến gia đình Thánh Gia xa rời đời sống thực hàng ngày. Còn đâu để mà noi gương bắt chước, còn đâu để mà nên thánh như các ngài? Các dòng kết thúc bài Tin Mừng hôm nay, thánh Luca kể: “Sau đó Người đi xuống cùng với cha mẹ, trở về Nadaret, hằng vâng phục các ngài. Riêng Mẹ Người thì ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng. Còn Đức Giêsu ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa trước mặt Thiên Chúa và người ta”. Chúng ta phải nói thêm sự tăng trưởng của Chúa Giêsu về thể xác và tâm hồn, không thể xảy ra một ngày, trong một giấc ngủ. Mà phải qua một tiến trình lâu dài, dần dần tới ba mươi năm trường. Ngài thuộc gia đình đạo Do Thái truyền thống, để lại cho con cháu đức tin và lòng nhiệt thành từ thế hệ này qua thế hệ khác hàng trăm ngàn năm. Chúa Giêsu nhận từ cha mẹ lương thực và giáo dục cho tới khi công khai rao giảng Nước Đức Chúa Trời. Thiên Chúa mặc lấy xác phàm đã ở với chúng ta, sinh sống như chúng ta, lớn lên giữa muôn người dưới hình thức một thanh niên đạo đức, tuấn tú trong ảnh hưởng của cha mẹ, họ hàng, bạn bè, xóm làng không khác chi một người bình thường. Không thấy Phúc Âm thuật lại Ngài sống trong đền thánh Giêrusalem giữa các thầy thông luật, tư tế xa rời nếp sống gia đình. Dẫu rằng thiên hạ không thể hiểu thấu Ngài trọn vẹn. Tôi nghĩ mỗi người sinh vào thế gian này đều là như vậy cả. Độc nhất vô nhị. Vậy xin cho mỗi người cũng càng lớn lên, càng thêm tuổi, càng thêm nhân đức trước mặt Thiên Chúa và loài người. Amen. Thomas Merton: Bé Giêsu sinh vào thế gian như vị khách không mời mà đến, chẳng có chỗ cho Ngài ở hàng quán, lâu đài. Không có một chiếc phòng ấm áp tình người nào cho Ngài. Ngài sinh vào một hành tinh điên khùng, không có chỗ cho mình, Ngài lạc lõng, không được đón nhận, luôn bị tẩy chay. Bạn của Ngài là những kẻ cùng đinh luôn luôn bị xua đuổi tủi hờn. Thiên hạ coi họ như rơm rác, những kẻ yếu đuối, không đáng tin cậy, những kẻ không nhân phẩm, đáng bị hạ, bỏ bom tiêu diệt. Với những ai không có chỗ trên hành tinh này, bé thơ Giêsu luôn hiện diện.
Giuse Nguyễn Cao Luật OP
Mái Ấm Gia Đình Một tuần sau ngày kỷ niệm Thiên Chúa giáng trần, phụng vụ mừng ngày lễ Thánh Gia : Ðức Giêsu, Ðức Maria và thánh Giuse. Dường như phụng vụ Hội Thánh muốn diễn tả một phần lớn cuộc đời Ðức Giê-su trên trần gian vào ngày lễ này : từ khi Người ra đời cho đến ngày Người bắt đầu ra đi thực hiện sứ vụ loan báo Nước Thiên Chúa là quãng thời gian hơn kém 30 năm (x. Lc 3, 23). Suốt thời gian ấy Người sống trong bầu khí gia đình : có một người cha, có một người mẹ ân cần săn sóc dưới một mái nhà ... Mái ấm đó đã trở thành cái nôi gìn giữ ơn cứu độ. Mái ấm đó trở thành mẫu mực không phải chỉ cho mỗi gia đình mà còn là mẫu mực cho toàn thể gia đình nhân loại. Có nơi đâu cho bằng mái nhà ! Sắp bỏ nhà, người ta bỗng thấy lối đi thường ngày chẳng có gì lạ, giờ từng viên sỏi, từng ngọn cây ngọn cỏ quanh nhà như lạ hẳn, như cái gì quen thuộc và thân yêu lắm. Ði xa, người ta nhớ nhà và mong chóng được về nhà. Người không nhà không cửa được xếp vào loại những người đáng thương, đáng được mọi người giúp đỡ. Khoảng không gian vật chất là một cái gì cần thiết và quý giá để nuôi dưỡng những giá trị linh thiêng. Một mái nhà để quy tụ những con người, thể hiện tình thương. Ðức Giê-su đã sống một thời gian dài trong không gian ấy, ta có quyền nghĩ như vậy. Sau này, Người có nói : "Chim có tổ, chồn có hang, Con Người không có chỗ tựa đầu." (Lc 9, 58) chắc không phải Người chối bỏ giá trị của mái ấm gia đình, Người đòi hỏi người môn đệ theo Người phải dứt khoát và phải can đảm từ bỏ. Tình yêu sưởi ấm Mái nhà vật chất cần thật nhưng sẽ chẳng ích lợi gì khi thiếu một tình yêu. Ta từng có kinh nghiệm khi ở phòng một khách sạn và ở trong căn nhà thân yêu của ta hay của người bạn thân với ta. Cũng vẫn khoảng không gian hơn kém bằng nhau, nhưng một nơi cho ta cảm giác lạnh lẽo, một nơi ta có thể bỏ để ra đi bất cứ lúc nào, không có gì luyến tiếc, còn một nơi lại như muốn kéo chân ta đến và để lại trong ta nỗi nhớ khi phải bỏ ra đi. Chính tình yêu là chất keo liên kết những người cùng sống dưới một mái nhà. Không gì khác ngoài tình yêu làm cho mái nhà thành mái ấm, gia đình thành tổ ấm. Ở đó có một tình mẫu tử dịu dàng, có một tình phụ tử lo toan, và có một tình hiếu thảo. Thiếu tình yêu, mái gia đình tựa cây cỏ không lên được màu xanh vì thiếu ánh nắng. Thiếu tình yêu, những người sống dưới mái nhà cũng còi cọc không phát triển được về cả tinh thần lẫn thể lý. Mái ấm tình yêu của Thánh Gia Tình yêu của Thiên Chúa đối với nhân loại bao la và Người cũng muốn mỗi người trong nhân loại có tình yêu rộng mở theo gương Người. Nhưng trước đó, Người chuyển thông tình yêu của Người qua một phạm vi nhỏ, nhờ những người đại diện của Người : cha mẹ yêu thương nhau, kết quả của tình yêu là người con chào đời. Gia đình trở nên như yếu tố cơ bản trong việc thể hiện, duy trì và giáo dục tình yêu. Gia đình là trường dạy cho người ta biết chia sẻ, hy sinh vì người khác, góp phần vào lợi ích chung vì người ta đã gặp thấy những giá trị đó ở nơi người cha, người mẹ vất vả lo cho gia đình. Gia đình là trường dạy cho người ta biết sống tương quan hiệp thông, kính trọng, trách nhiệm và mở rộng, vì người ta đã thấy cha mẹ chia sẻ trách nhiệm, trọng kính nhau và con cái hiếu thảo với cha mẹ. Thánh Gia, Ðức Giê-su, Ðức Ma-ri-a và thánh Giu-se đã sống mối tương quan đó : nơi Thánh Gia có một người cha phó thác nơi Thiên Chúa, tin tưởng người bạn đời, có một người mẹ kín đáo giữ và suy nghĩ những biến cố xảy ra trong đời sống, có một người con hằng tùng phục cha mẹ (x. Lc 2,51). Nhưng còn hơn thế nữa, nơi Thánh Gia có người cha luôn mau mắn làm theo lời sứ thần truyền, có người mẹ tin tưởng thưa lời xin vâng và có người con hằng muốn thực thi ý Cha của mình. Tắt một lời mọi thành viên trong gia đình thánh ấy đều coi thánh ý Thiên Chúa làm điều tối quan trọng và mau mắn tuân phục. Mái ấm tình yêu của Thánh Gia Thất trở thành mẫu mực cho mọi gia đình và cộng đoàn nhân loại. Hơn bao giờ hết, người ta khao khát trở thành ngôi nhà chung, nhưng cũng hơn bao giờ hết, người ta cần ý thức rằng ngôi nhà chung ấy không thể có được hoặc có được cũng không ấm áp được vì còn những cảnh đói kém, chiến tranh, bạo lực, kỳ thị đang xảy ra dưới mái nhà ấy. Ý thức được điều này, Ðức Giáo Hoàng Gio-an Phao-lô II đã chọn ngày hôm nay làm ngày khai mạc năm Gia Ðình theo khẩu hiệu của Liên Hiệp Quốc về năm quốc tế Gia Ðình : gia đình hoà thuận tạo nên hoà bình thế giới. Muốn canh tân xã hội và thế giới phải canh tân gia đình trước tiên. Khi mỗi gia đình đều nỗ lực theo gương Thánh Gia, người ta có quyền hy vọng căn nhà chung là thế giới sẽ tràn ngập niềm vui tươi và hân hoan, dấu chỉ của ơn cứu độ Thiên Chúa đem đến cho nhân loại. Lạy Thiên Chúa là nguồn mạch mọi tình phụ tử trên trời và dưới đất. Lạy Cha là Tình Yêu và là Sự Sống, xin làm cho mọi gia đình nhân loại trên trái đất, nhờ Con của Cha là Ðức Giê-su Ki-tô "đã sinh bởi một người phụ nữ" và nhờ Chúa Thánh Thần, nguồn mạch tình yêu thần thánh, được trở nên một thánh điện chân thực của sự sống và tình yêu cho muôn thế hệ. Xin Cha dùng ân thánh của Cha để dẫn dắt các người làm vợ làm chồng biết xây dựng gia đình của mình và mọi gia đình trên thế giới cho tốt đẹp. Xin Cha giúp các thế hệ thanh niên tìm được nơi gia đình sự nâng đỡ hữu hiệu giúp họ lớn lên và làm người trong chân lý và tình yêu. Xin Cha cho tình yêu, được ân sủng của bí tích hôn phối hỗ trợ, trở nên mạnh mẽ vượt thắng mọi yếu đuối và mọi khủng hoảng mà các gia đình của chúng con đôi khi gặp phải. Sau cùng, chúng con xin Cha, nhờ lời chuyển cầu của Thánh Gia Thất cho Hội Thánh đang sống giữa lòng mọi dân tộc trên trần, có thể hoàn tất mỹ mãn sứ mạng của mình trong gia đình và qua gia đình. Chúng con cầu xin, nhờ Ðức Ki-tô, Ðấng là Ðường, là Sự Thật và là Sự Sống, Người hiển trị đến muôn thuở muôn đời. (Ðức Gio-an Phao-lô II cầu nguyện cho các gia đình).
Lm Giacobê Phạm Văn Phượng Op
MỘT GIA ĐÌNH YÊU THƯƠNG (Lc 2,41-52) Các gia đình Việt Nam hôm nay cũng như các gia đình trên thế giới đang sống trong một tình cảnh, trong đó ánh sáng và bóng tối pha trộn, tức là có những khía cạnh tích cực, như nam nữ được tự do chọn lựa để kết hôn và sinh sống, sinh sản có trách nhiệm, trẻ em được săn sóc giáo dục hơn, và người già yếu bệnh tật trong gia đình vẫn được chăm lo săn sóc. Nhưng cũng có những tiêu cực, như các vụ kết hôn không cần cha mẹ đồng ý, không cần bí tích hôn phối, các vụ ly dị gia tăng, việc phá thai dễ dàng, vợ chồng sống độc lập với nhau, uy quyền của cha mẹ đối với con cái đang trải qua khủng hoảng...Cho nên, gia đình hôm nay đang cần có ánh sáng Đức Giê-su Ki-tô đến để đẩy lui bóng tối. Để đánh tan bóng tối, mỗi người trong gia đình phải tuân theo ý định của Thiên Chúa, sống đúng bổn phận của mình, để xây dựng gia đình mình thành một cộng đồng yêu thương : yêu thương giữa vợ chồng, giữa cha mẹ với con cái và giữa anh chị em với nhau. Để sống tốt đẹp bổn phận của mình trong gia đình, chúng ta hãy nhìn vào Thánh Gia. Đây là một gia đình gương mẫu cho mọi gia đình Ki-tô hữu. Các người cha hãy học nơi thánh Giu-se một mẫu mực khôn ngoan, quán xuyến và tiên liệu trong chức vụ làm cha và gia trưởng. Các bà mẹ tìm thấy nơi Đức Mẹ một tấm gương chói sáng về tình yêu, đức nết na, đức tin trọn hảo, hết lòng phục vụ và khiêm tốn. Những người con học được với Chúa Giê-su đức vâng lời, lòng tôn kính, biết ơn và bắt chước cha mẹ trong việc mến Chúa yêu người. Chúng ta hãy nhìn lại gia đình mình : có pha trộn ánh sáng và bóng tối không ? Có những điều tích cực gì cần phát huy và những điều tiêu cực nào cần phải loại bỏ ? Mỗi người trong gia đình có thể góp phần thế nào để gia đình mình nên giống Thánh Gia ? Nếu chúng ta biết rằng đó là việc rất khó thực hiện, chúng ta có cầu nguyện để xin Thánh Gia trợ giúp không ? Chúng ta có tin rằng Thánh Gia có thể trợ giúp chúng ta không ? Mỗi người sinh ra ở đời này đều là thành viên của một gia đình với vợ chồng, cha mẹ, con cái, ông bà, anh chị em. Nếu có ai hỏi chúng ta : cái gì làm cho mọi người gắn bó với nhau trong gia đình ? Có lẽ tất cả chúng ta đều có thể trả lời ngay là tình yêu. Đúng thế, tình yêu là điều kiện căn bản tạo nên gia đình. Người ta có thể tìm đến nhau vì nhan sắc, quý trọng nhau vì tài đức, nhưng muốn gắn bó với nhau suốt đời thì phải có tình yêu. Tình yêu là tình cảm thắm thiết thúc đẩy hai người nam nữ tìm đến nhau, gắn bó với nhau, hòa nhập vào nhau để trở thành một trong nhau. Nhưng tình yêu không chỉ dừng lại nơi hai vợ chồng mà được mở rộng và hướng đến con cái. Con cái là kết quả của tình yêu vợ chồng, nên đã là cha mẹ thì yêu thương con cái, dồn mọi tình yêu thương cho con cái và sẵn sàng hy sinh tất cả cho con cái, và con cái, vì cùng do một dòng máu nên tự nhiên yêu thương gắn bó với nhau. Vì thế, gia đình là trường dạy tình yêu thuận lợi và hữu hiệu nhất. Thuận lợi, vì cùng một xương một thịt, cùng một dòng máu, nên dễ dàng yêu thương nhau hơn; hữu hiệu, vì là bước đầu để từ đó lan tỏa tình yêu ra bên ngoài. Nếu không thể yêu thương những người cùng xương thịt, cùng dòng máu với mình, nghĩa là vợ chồng, cha mẹ, con cái, anh chị em trong gia đình mình thì làm sao có thể yêu thương nổi những người khác. Để tạo lập và duy trì tình yêu thương trong gia đình là trách nhiệm của mỗi thành viên, nếu mỗi người đều quan tâm và cố gắng góp phần của mình thì gia đình sẽ êm vui, thuận hòa và hạnh phúc. Trong tông huấn về đời sống hôn nhân và gia đình, Đức Gio-an Phao-lô II cũng nhấn mạnh đến điều này : “Tất cả mọi phần tử của gia đình, mỗi người tùy theo khả năng của mình, phải góp phần xây dựng sự hiệp thông trong yêu thương với nhau”. Thực vậy, để có sự hiệp thông giữa các phần tử trong gia đình, cần phải có sự sẵn sàng và quảng đại cao độ của tất cả và từng người để cảm thông với nhau, khoan dung với nhau, tha thứ cho nhau, hòa giải với nhau. Tóm lại, một ngày trong đời sống gia đình cũng giống như một bức tranh khảm xà cừ, gồm toàn những mảnh nhỏ bé mà người ta phải gắn lại bên nhau để làm thành một bức tranh tuyệt mỹ. Một bức tranh khảm xà cừ chỉ đẹp nếu mỗi chi tiết cùng hướng về sự thành công chung, thì trong đời sống gia đình cũng vậy, tình yêu được xây dựng bằng từng cử chỉ tốt đối xử với nhau, mỗi cử chỉ đều cần cho gia đình được hài hòa tốt đẹp. Vậy mỗi chiều tối, mỗi người hãy tự hỏi : tôi đã mang về gia đình những mảnh đá nào ? Nếu đã mang được những mảnh đá tích cực, tức là những cử chỉ yêu thương, chúng ta hãy cảm tạ Chúa và cố gắng thêm, còn nếu xét thấy mình đã tiêu cực, tức là có những thiếu sót về tình yêu thương, chúng ta hãy dâng cho Chúa thiện chí của mình : “Lạy Chúa, ngày mai con xin làm tốt hơn”.
Fr. Jude Siciliano,op.
Sống Như Người Con Trong Gia Đình Thiên Chúa (Lc 2, 41 – 52) Thưa quý vị, Tôi đang ngồi trong phòng đợi phi trường chờ chuyến bay sắp tới. Chung quanh tôi là các gia đình cũng chờ chuyến bay. Hôm nay là ngày lễ nghỉ, họ di chuyển nghỉ hè hoặc về gia đình xum họp mừng lễ. Họ gồm đủ mọi hạng người: cha mẹ, con cái, cô chú. Hai con, ba bốn con, cha mẹ đầy đủ hay chỉ có một vế. Cũng có số ít ông bà, người giúp việc đi theo coi sóc con cái, hành lý. Tất cả đều vội vã. Gian phòng ồn ào vì tiếng trẻ con nô đùa hay người lớn trò truyện, mua bán, trả giá. Một số trẻ em khác làm hề cho chúng tôi coi. Dĩ nhiên, việc chờ đợi di chuyển hay là hành trình lúc nào cũng có chút căng thẳng. Phần trẻ con, thoải mái hơn người lớn. Chúng dễ dàng tỏ lộ nỗi khó chịu của mình. Người lớn thì không được như vậy, phải giữ ý tứ và lịch sự. Cho nên đôi khi cha mẹ phải nhắc nhớ các con. Chỉ cho chúng cách ăn ở tốt, không được phá phách, nghịch ngợm, nên chia bánh kẹo với các bạn khác. Nhiều bà mẹ còn cho các con nhỏ bú mớm, ăn uống, vệ sinh… Một số trẻ con học vẽ, tô màu, đánh vần để tránh quậy phá. Số khác không cần làm lạc hướng, chúng chơi games, video, chat, phim hoạt hình… Nói tóm lại, các gia đình tân thời bây giờ có thể làm những cuộc du hành dễ dàng hơn thời cổ ngày xưa. Nhưng cha mẹ thời nào cũng vậy, con cái ngay cả ở tuổi thiếu niên không thể ra khỏi tầm nhìn của họ. Bổn phận cha mẹ là như vậy. Công việc của họ là : nuôi nấng, bảo vệ, dạy dỗ, chăm sóc, yêu mến các con. Cho nên dù ở đâu,không khí gia đình vẫn phải được duy trì, ngay cả như hôm nay, ngày lễ và trên đường di chuyển nhưng sinh hoạt thường nhật vẫn là môi trường để con cái sống. Những gia đình chung quanh tôi, trong gian phòng của phi trường là ví dụ điển hình. Họ không thể làm khác đi được, dù ở đây không phải là nhà của họ. Tuy nhiên, so sánh với thánh gia, chúng ta cảm thấy chới với. Không những cách xa các ngài hơn 2000 năm mà còn khác về văn hoá, tôn giáo. Chắc chắn chúng ta không có tâm tình đạo đức như các ngài. Các gia đình tôi quan sát chung quanh không thể được xếp vào hàng “thánh thiện” theo lịch các thánh. Họ có một kiểu “đạo đức” riêng, đạo đức của nếp sống gia đình hàng ngày, pha trộn với các thói quen hư đốn. Nét “thánh thiện” của họ chủ yếu nằm ở chỗ xum họp vui vầy (togetherness). Xem ra họ cố gắng hết mình để sống và chuyển dịch cùng nhau. Yêu mến nhau bằng kiên nhẫn và tha thứ thực sự, chứ không chỉ môi miệng. Như vậy, họ chu toàn bổn phận làm ông bà, cha mẹ, cô, dì, chú, bác, con cái, cháu chắt, trước mặt Thiên Chúa, mặc dù chẳng luôn ý thức. Họ sống trách nhiệm rất tự nhiên, không gò ép như trong các cộng đoàn tu viện. Phúc Âm hôm nay thuật lại gia đình thánh Giuse, đức Mẹ và Chúa Giêsu làm cuộc hành trình lên đền thờ Giêrusalem. Không phải lúc nào các ngài cũng gặp may mắn và thông suốt như các bức vẽ hay tượng ảnh mô tả. Trên đường đi họ gặp nhiều khó khăn cản trở. Nào là hiểu lầm, sợ hãi, lạc mất, lo âu. Nào là nhọc nhằn, bối rối, tìm kiếm: “Con ơi, sao con lại đối xử với cha mẹ như vậy, con không thấy sao, cha con và mẹ đây đang phải cực lòng tìm con.” Ngay từ khởi đầu Phúc Âm , thánh gia thất đã gặp nhiều bất lợi: tiếng đồn chửa hoang, trốn tránh sang Ai Cập, nghèo đói, thất ngiệp, lạ lẫm phong thổ, bạo lực đe doạ. Về mặt này thánh gia cũng chịu đựng chung số phận của các gia đình tân thời nhất là các gia đình di dân kinh tế, chính trị… Tuy 2000 năm cách biệt nhưng thánh gia vẫn có nhiều điều chia sẻ và nối kết với chúng ta. Các bài đọc phụng vụ hoàn toàn nói về gia đình của Thiên Chúa và những Kitô hữu là con cái của Ngài. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với mỗi linh hồn sùng mộ. Bởi lẽ chức vụ làm con Chúa vừa cao sang vừa mang nhiều trách nhiệm. Bài đọc một nói về vai trò của Samuel trong nhà Đức Chúa. Ong được sinh ra để làm tròn trọng trách khôi phục nhà Israel: “Tôi là người đã đứng bên ngài đây để cầu nguyện với Đức Chúa và Chúa đã ban cho tôi đứa trẻ này tôi xin nhượng lại cho Đức Chúa mọi ngày suốt đời nó.” Thánh Gioan viết trong bài 2: “Anh em thân mến, hiện giờ chúng ta là con Thiên Chúa.” Còn chi rõ ràng hơn? Ai cũng rõ Chúa Giêsu là thành phần của gia đình nhân loại, mặc dầu Ngài vẫn là Thiên Chúa có bổn phận phải ở trong nhà Cha mình: “Sao cha mẹ lại tìm con? Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của cha con sao?” Trước bài Phúc Âm thánh vịnh alleluia nhắc nhớ các tín hữu cùng một bổn phận: “Lạy Chúa, xin mở lòng trí chúng con, để chúng con nghe lời con yêu dấu của Chúa.” Nhà của Thiên Chúa vừa có ý nghĩa vật chất, vừa có ý nghiã tinh thần. Đối với Samuel và Chúa Giêsu, nó là đền thờ Giêrusalem. Còn đối vơí chúng ta, qua lời rao giảng của Chúa Giêsu, nó là phép rửa tội tháp nhập tín hữu vào thân mình màu nhiệm của Ngài, tức Hội Thánh. Chúng ta sống bằng cuộc đời của Chúa trong linh hồn mình. Lúc ấy, chúng ta là anh chị em với nhau trong một gia đình duy nhất mà Chúa Giêsu gọi là “nhà của Cha Ngài”. Thánh Gioan ở bài đọc 2 lý luận rõ ràng hơn: Tinh thần của Đức Kitô cư ngụ trong mỗi tín hữu , cho nên linh hồn là “nhà của Thiên Chúa” không cần chỗ nào riêng biệt để thờ phượng nữa. Hội Thánh là gia đình của Chúa, nơi Ngài ngự trị. Nhà vật chất như đền thờ Giêrusalem, không còn nhiều ý nghĩa. Tuy vậy, chúng ta vẫn cần một nơi tụ họp để thi hành bổn phận thờ phượng công khai thoải mái, người ta quen gọi là nhà thờ hay thánh đường. Hằng năm thánh Giuse và đức Maria lên Giêrusalem để mừng lễ vượt qua. Con đường dài khoảng năm trăm hoặc sáu trăm cây số. Họ là những gia đình sùng mộ, tiêu biểu của dân tộc Do thái. Lúc trẻ Giêsu lên 12 tuổi cũng được cha mẹ dắt đi theo, vì đã đến tuổi thi hành nhiệm vụ tôn giáo. Giống như cha mẹ Samuel mà chúng ta đọc thấy trong Cựu Ước. Họ không hề thiếu sót bổn phận. Họ phải sửa soạn từ nhiều tháng trước và sắp xếp những tiện nghi cần thiết để trẻ Giêsu bước vào tuổi thành niên, thi hành trách nhiệm của một công dân Do thái tốt. Chúa Giêsu sẽ rời bỏ tháng ngày thơ bé mà bước vào tuổi thanh niên với những công việc và bổn phận của người lớn. Hành trình của gia đình thánh gia không dễ dàng như thời nay. Có lẽ họ đi thành từng đoàn hay từng nhóm, với lừa ngựa, lương thực và các phương tiện sinh hoạt như nơi ăn, chốn nghỉ, chăn mền. Không giống chúng ta dùng máy bay, tàu thuỷ, xe lửa, nhanh chóng và tiện lợi. Gia đình cũng không được di chuyển cùng nhau mà mỗi phái một nhóm. Vì thế khi xong lễ hội thánh Giuse trở về với nhóm riêng của mình cứ ngỡ Chúa Giêsu đi với đức Mẹ, thuộc nhóm đàn bà. Ngược lại, đức Mẹ tưởng tượng trẻ Giêsu trở về cùng nhóm thánh Giuse. Tới ba ngày sau, hai ông bà mới khám phá ra đã lạc mất con. Quý vị có thể mường tượng nỗi hốt hoảng của cha mẹ trẻ Giêsu. Câu nói của đức Mẹ cho chúng ta hiểu được phần nào tâm lý đó: “Con ơi, tại sao con lại đối xử với cha mẹ như vậy?” Các ngài đã trải qua rất nhiều lo âu tìm kiếm. Chắc hẳn các cha mẹ tân thời với những nhắn tin hiện đại: tivi, radio, cũng không chịu đựng nổi nỗi mất con. Nói chi đến thời cổ, hỏi thăm miệng từng nhóm từng người một. Mặt khác nhân sự kiện này, Chúa Giêsu ám chỉ đến những dấu hiệu Ngài đòi hỏi các môn đệ phải có để theo Ngài. Họ phải từ bỏ quan hệ cũ để thiết lập quan hệ mới, thiêng liêng và rộng lớn hơn. Chúng ta biết rằng ở trung đông, thời Chúa Giêsu, mối gắn bó với đời sống gia đình, xóm làng, rất chặt chẽ và lâu bền. Một người ra đi khỏi những quan hệ này bị coi là phản bội, mất gốc. Nhưng Chúa Giêsu khi rao giảng đòi hỏi những kẻ theo mình phải cắt đứt: “Lìa bỏ nhà cửa, cha mẹ, anh em” mà gắn bó với sứ mệnh Ngài trao? “Ai là anh em ta? Chị em ta? Mẹ ta? Chính là những kẻ lắng nghe và tuân giữ Lời Thiên Chúa”. Sự dấn thân này theo quan điểm thời đó, hoàn toàn mới mẻ, ít kẻ có thể hiểu và chấp nhận! Ngay cả chúng ta ngày nay, sau khi đã được nghe giải thích và tuyên thệ cũng không chắc gì theo Chúa đến cùng. Chúng ta vẫn còn bịn rịn với các quan hệ xác thịt. Bằng chứng cụ thể thì rất nhiều, kể ra sợ đụng chạm, cho nên chúng ta chưa phải là môn đệ chân thật của Chúa Kitô. Người môn đệ chính danh của Chúa phải thi hành đúng những lời thánh vịnh Alleluia: “Lạy Chúa, xin mở rộng trái tim chúng con, để chúng con lắng nghe lời Con yêu dấu Chúa”. Não trạng ngày nay ưa vật chất hơn tinh thần, vì thế ảnh hưởng nặng nề đến các tu sĩ, tu viện và Giáo Hội. Chẳng làm thế nào ngăn cản nổi, mặc dù môi miệng rao giảng hùng hồn. Hôm nay, Chúa Giêsu làm gương bằng cách tách mình ra khỏi quan hệ cha mẹ và chu toàn bổn phận ở nhà Cha Ngài. Ngài sẽ trở về Nazareth và vâng phục các đấng. Nhưng chẳng bao lâu nữa sẽ đến thời gian Ngài hoàn toàn lià bỏ gia đình để thi hành sứ vụ mà Chúa Cha đòi hỏi. Thực tế, người ta càng gắn bó với Thiên Chúa, càng gần cận cha mẹ, họ hàng. Và mối quan hệ này mới chân thật vững bền, chứ không phải quan hệ xác thịt. Bởi lẽ theo thánh Phaolô: “Tinh thần mới làm cho sống động, chứ xác thịt nào có ích lợi gì? Cung thánh nhiều nhà thờ vẫn còn chưng quang cảnh Giáng Sinh với cây thông, Chúa Hài Đồng, chiên bò, ba vua. Nưng câu chuyện ở đền thờ Giêrusalem hôm nay liên kết đức tin của chúng ta vào mầu nhiêm nhập thể, không dừng lại nơi hang đá. Nó phải trải rộng ra quảng trường thế giới với chiến tranh, áp bức, ngẫu tượng, tiền tài, quyền lực. Chúa Giêsu đòi hỏi các môn đệ của mình phải bẻ gẫy quá khứ mà hướng về tương lai với đời sống truyền giáo bằng hy sinh, khổ chế. Phúc Âm chúng ta vừa nghe đọc ám chỉ các hy sinh đó. Chúng ta trìu mến gia đình và biết ơn Thiên Chúa, nếu gia đình là một tổ ấm hạnh phúc, gồm cha mẹ, ông bà hiền lành, con cháu ngoan ngoãn. Nhưng Chúa Giêsu tỏ bày những dấu hiệu chúng ta phải lìa xa nó mà đi vào không gian rộng lớn hơn. Gia đình của Thiên Chúa, nhà của Cha Ngài, đáp ứng những nhu cầu của gia đình ấy. Cho kẻ đói ăn, khát uống, chống lại bất công, áp bức. Chúng ta phải thoát ra khỏi những nơi ẩn náu an toàn mà xông pha dấn thân vào những nơi Chúa đòi hỏi. Chỉ khi cho đi chúng ta mới nhận lại đầy đủ: sức khoẻ, thời gian, tiền bạc và kho báu trên trời. Ích kỷ giữ lại thì sẽ mất hết, tựa như người xây nhà trên cát. Muốn được như vậy, chúng ta phải dám liều lĩnh vì Chúa, đánh canh bạc lớn với thế gian. Cử hành Giáng sinh với các lễ hội ấm cúng, chúc mừng năm mới với đèn sao lấp lánh gợi lại những giấc mơ đẹp của tuổi thơ. Nhưng tất cả rồi sẽ qua đi nhanh chóng. Chúa Giêsu cũng đã trải qua tuổi để chỏm và Ngài can đảm bước vào nhiệm vụ ở nhà của Cha mình với đầy đủ sóng gió, bách hại, khổ nạn và tử hình. Chúng ta cũng hãy làm như vậy để noi gương Ngài ngay cả phải trả giá bằng sự sống của bản thân. Lúc ấy chúng ta mới thực sự trung thành với gia đình mình. Xin thánh gia soi sáng và khích lệ mọi người. Amen.
Đaminh Vũ Hà Tiên OP
Hài Nhi Sống Trong Gia Đình Hạnh Phúc (Hc 3,3-7.14-17a; Cl 3,12-21; Lc 2,41-52) Sống trong gia đình hạnh phúc là niềm khát khao của con người mọi thời đại. Nhưng thế nào là một gia đình hạnh phúc? Phải chăng; Đó là một gia đình có tiếng cười của trẻ thơ? Một gia đình có nhiều của cải vật chất? Hay một gia đình không có những người cha, người mẹ đàm tiếu nơi đầu chợ cuối xóm, bài bạc, rượu chè say xưa hoặc những người con lêu lổng nghiện ngập hút chích? Nhìn vào gia đình Thánh gia, chúng ta thấy một gia đình hạnh phúc là một gia đình trong đó các thành viên biết quan tâm chăm sóc, cảm thông, tôn trọng nhau và nhất là biết vâng nghe lời Thiên Chúa. Thực vậy, kinh thánh để lại cho chúng ta mẫu gương vâng phục của ba Đấng trong gia đình Thánh gia. Vì vâng phục nên Chúa Giêsu đã xuống thế làm người. Nhờ vâng phục, Đức Maria đã thưa tiếng xin vâng và cũng nhờ vâng phục nên thánh Giuse đã đón Đức Maria về nhà khi người đang mang thai (Mt 1,24). Vì biết nghe lời Thiên Chúa: Giuse và Maria đã đưa Hài Nhi lên Giêrusalem để tiến dâng cho Chúa theo luật định (Lc 2,22); Ngoài ra, hàng năm hai ông bà cùng Hài Nhi trẩy hội đền Giêrusalem mừng lễ vượt qua (Lc 2,41). Nhờ biết vâng nghe lời Chúa mà ngày nay gia đình Thánh gia được biết đến không chỉ là một gia đình hạnh phúc mà còn là một gia đình Thánh. Nhìn vào xã hội chúng ta hôm nay; bên cạnh những gia đình hạnh phúc, vẫn còn nhiều những gia đình bất hòa dẫn đến sự chia cắt và đổ vỡ. Qua các phương tiện truyền thông như báo chí, truyền thanh, truyền hình….chúng ta nhận thấy tình trạng ly dị ở các gia đình, đặc biệt là gia đình trẻ đang ở mức báo động. Trên báo tuổi trẻ số ra gần đây cho biết mỗi năm tại Thành Phố Hồ Chí Minh có khoảng 10.000 cặp vợ chồng trẻ đưa nhau ra tòa ly dị. Nguyên nhân sự đổ vỡ của những gia đình là thiếu quan tâm, nâng đỡ lẫn nhau, thiếu cảm thông, chia sẻ và sâu xa hơn là chẳng biết lắng nghe lời Thiên Chúa. Với những quan niệm: - Một gia đình hạnh phúc phải là gia đình có tiếng cười của trẻ thơ. Vì vậy, không ít những cặp vợ chồng hiếm muộn đã cất công tìm kiếm, chạy thầy, chạy thuốc thậm chí còn dùng cả những biện pháp trái với luân thường đạo lý làm người, hầu mong có được người con. Khi đã không được, dẫn đến đùn đẩy trách nhiệm lẫn nhau. Và một gia đình bất hòa là điều dễ dàng xẩy ra. Vì cho rằng, một gia đình hạnh phúc phải là gia đình có nhiều của cải vật chất. Nhiều người dùng tiền của làm thước đo cấp độ hạnh phúc, nghĩa là một gia đình càng giàu thì càng hạnh phúc. Có lẽ vậy, nên không ít những người làm cha chỉ mải mê kiếm tiền và hãnh diện về những tài sản có trong nhà. Những người làm mẹ cũng thế, ngày ngày rong ruổi mải miết làm kinh tế mà không quan tâm chăm sóc đời sống của con cái. Các bậc phụ huynh thường tự hào với đồng nghiệp về cách tiêu xài của con cái họ. Và do đó họ sẵn sàng chu cấp cho chúng đủ mọi tiện nghi, trong khi đó lại không cho chúng sự quan tâm chăm sóc. Một lúc nào đó, lối sống của chúng vượt ra khỏi tầm kiểm soát của họ, lúc đó họ mới hối hận. Rất nhiều trường hợp, khi con cái rơi vào những con đường tội lỗi; đánh nhau, ăn cắp, xì ke, giết người…. Chúng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật thì các bậc làm cha, làm mẹ mới tỉnh ngộ. Thậm chí có nhiều em chưa đủ tuổi để chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Trước pháp luật, không ít những bậc làm cha, mẹ thốt lên; cha mẹ một đời hy sinh để cho con được sung sướng, hạnh phúc…. Nhưng cũng chớ trêu thay, những người con của họ cũng nói lên rằng; chúng không cần những thứ ấy mà chúng cần tình thương; sự quan tâm, săn sóc, trò chuyện. Đó cũng là lý do thường gặp của các bậc làm cha, mẹ khi họ đưa nhau ra trước tòa án để ly dị. Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể !
Hạnh phúc gia đình thật đáng quí biết bao. Vậy mà chúng con hay thờ ơ để chúng vượt qua một cách vô tình. Chúng con chỉ mãi lao vào tìm kiếm những giá trị chóng qua mà xem nhẹ giá trị vĩnh cửu. Xin cho mỗi ngừơi chúng con biết noi gương gia đình Thánh gia biết đặt Chúa và thánh ý Ngài làm trung tâm trong đời sống gia đình. Xin cho mọi thành viên biết qui hướng về Chúa trong cách ứng xử của mình, để mọi người luôn hướng về nhau và cùng nhau hướng về Chúa. Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, xin hãy thánh hóa các gia đình.
Lm Đỗ Lực OP 31.12.2006 dzuize@gmail.com
Tìm Về Tổ Ấm (Lc 2:41-52) Ngày nay có nhiều cha mẹ rất lo lắng về con cái. Lo vì không biết con cái có an toàn khi ra khỏi nhà hay không ? Không biết con có học hành đàng hoàng hay chạy theo bè bạn sống buông thả ? Không biết tương lai con ra sao ? Không biết con có làm bác sỹ, kỹ sư hay phải làm phu khuân vác ? Lo lắng quá, nhiều cha mẹ mất ăn mất ngủ. Thêm vào đó, những lo toan về cuộc sống vật chất, những tương quan gia đình và xã hội v.v. càng chất những gánh rất nặng nề trên vai họ. Muốn tìm một lối thoát và sống hạnh phúc, cần nhìn vào Thánh Gia Thất hôm nay. Nơi đây có một bài học rất giá trị và lớn lao về đời sống gia đình. Bài học trước tiên là sự thinh lặng. Ðây là một điều kiện tuyệt vời và cần thiết cho tinh thần. Còn ai thinh lặng bằng Thánh Giuse, trưởng gia đình ? Còn Mẹ Maria, trước mọi biến cố, Mẹ “hằng ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng.” [1] Phải có một sự thinh lặng nội tâm mới có thể giúp Mẹ suy gẫm và khắc sâu những sự kiện trong cuộc đời Chúa Cứu Thế. Sống trong vùng thôn quê, Mẹ càng dễ có điều kiện thinh lặng mà đi sâu vào mầu nhiệm Thánh Ý Thiên Chúa. Cần phải biết quý trọng sự thinh lặng, mới có thể thấy những giá trị lớn lao đang chìm sâu hay bị che khuất trong khung cảnh gia đình. Từ đó, cần có một nỗ lực tập thể mới có thể khai phá những giá trị cao quý đó. Nỗ lực đó bắt đầu bằng một sự chiêm niệm mầu nhiệm sự sống trong Thánh Gia Thất. Thánh Gia dạy chúng ta biết sự sống gia đình là gì. Ðó là một cuộc hiệp thông tình yêu, một vẻ đẹp chân phương và đơn sơ, một tính chất thánh thiêng và bất khả xâm phạm. Sống giữa những tương giao thân thiết và ấm cúng, toàn thể thành phần trong căn nhà nhỏ Nadarét đã bước vào cuộc hiệp thông tình yêu sâu đậm và nồng nàn, vì Ðức Kitô hiện diện ở đó như “Emmanuen, Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta.”[2] Người là hiện thân tình yêu, một tình yêu khả giác giữa thế giới hữu hình. Qua Người, Mẹ Maria và Thánh Cả Giuse đi vào cuộc hiệp thông sâu xa với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần. Ðức Kitô trở thành chìa khóa mở vào kho tàng tình yêu Thiên Chúa và nền tảng cho mọi niềm hy vọng. Nhờ đó, Thánh Gia đứng vững trước những cơn phong ba bão táp. Trong Thánh Gia Thất, một chiều kích vô cùng thánh thiêng được tìm thấy trong tương quan giữa các phần tử, vì Ðức Kitô là tột đỉnh mạc khải tình yêu Thiên Chúa làm người. Người hiện diện như tình yêu và lòng thương xót của Thiên Chúa giữa nhân loại. Vì thế, tuy là con, Người vẫn được tôn trọng. Nhưng không phải vì thế Người đánh mất lòng hiếu kính đối với cha mẹ. Suốt thời gian sống dưới mái Thánh Gia Thất, Người “hằng vâng phục các ngài,”[3] vì Người biết Ðức Mẹ và Thánh Giuse là những vị đại diện Chúa Cha. Chính nhờ tinh thần hiếu thảo đó, Ðức Giêsu đã trưởng thành về mọi mặt. [4] Nếu không, Người không thể nào đứng vững trước bao cơn thử thách và chấp nhận cái chết để cứu độ toàn thể nhân loại. Nhiều gia đình hôm nay đổ vỡ vì đánh mất chiều kích thánh thiêng. Chỉ còn những nhu cầu vật chất. Những tương giao hoàn toàn nhân loại. Các thành phần gia đình không còn biết tôn trọng lẫn nhau và lo cho nhau. Tuy sống trong một môi trường nhỏ bé và dễ thẩm thấu, nhưng các thành phần gia đình vẫn là những thực tại bất khả xâm phạm, vì mỗi người mang một chiều kích thánh thiêng độc đáo. Nhưng chiều kích thánh thiêng không làm cho tương giao giữa các phần tử gia đình nên phức tạp. Quả thế, càng thánh thiêng, Thánh Gia Thất bộc lộ rõ nét vẻ đẹp chân phương và đơn sơ, một đức tính ngày càng hiếm hoi trong các gia đình ngày nay. Càng nhiều nhu cầu, cuộc sống càng phức tạp và con người càng dễ đụng chạm và đòi hỏi. Gia đình càng dễ bất ổn và mất bình an. Muốn tìm lại được sự bình an, gia đình phải tìm lại hình ảnh đích thực của mình. Gia đình là phản ánh gia đình Ba Ngôi Thiên Chúa. Thánh Gia Thất là hình ảnh tuyệt vời về Ba Ngôi. Quả thực, trong Thánh Gia Thất, Chúa Cha được tôn kính như suối nguồn sự sống và tình yêu tuyệt vời. Chúa Con là hiện thân thực sự của tình yêu này. Nhờ kinh nghiệm sống, các ngài cảm thấy Chúa Thánh Thần như một Tặng Phẩm tình yêu. [5] Sống trong tương quan Ba Ngôi, Thánh Gia cảm thấy hoàn toàn thỏa mãn. Tất cả trần gian chỉ còn là phương tiện để phục vụ cho một mục đích cao cả là tình yêu Thiên Chúa Ba Ngôi. Không còn gì đơn giản và phong phú hơn ! Ngôi Lời đã làm người và ở giữa Ðức Mẹ và Thánh Cả Giuse. Sống dưới mái ấm Nadarét, Ðức Giêsu luôn làm việc không những để nên giống Chúa Cha, [6] mà còn noi gương Ðức Mẹ và Thánh Giuse nữa. Nhờ lao động, Thánh Gia Thất mới tồn tại và phát triển. Cũng nhờ lao động, con người Ðức Giêsu mới quen nếp sống tự lập và trưởng thành. Ðây là bài học rất lớn của Con Bác Thợ Mộc Nadarét để lại cho chúng ta. Muốn thấu hiểu luật lao động cao cả và mang lại ơn cứu độ cho con người, cần phải nhìn kỹ vào Thánh Gia Thất. Lao động có một chiều kích siêu việt, chứ không chỉ nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất. Nếu nhắm đúng ý hướng Thiên Chúa, lao động có thể trở thành một phương tiện đem lại phúc trường sinh [7] và công bố ơn cứu độ cho muôn dân. Chính khi đổ mồ hôi, sôi nước mắt kiếm kế sinh nhai, Ðức Giêsu đã học một bài học hy sinh rất lớn. Thánh Gia minh họa cho ta thấy rõ bản chất cụ thể của đời sống gia đình là gì. Ðó là một trường dạy nhân đức cho cả cha mẹ và con cái. Nơi đó, chúng ta tìm thấy Thiên Chúa, và học cách liên kết với Thiên Chúa và tha nhân. Gia đình là nơi tình yêu được trao ban hoàn toàn nhưng không. Ðó là nơi chúng ta học cách yêu thương, cầu nguyện và thực hành bác ái. Theo ÐGH Gioan Phaolô II, hơn bất cứ thực tại trần thế nào, gia đình là nơi con người được yêu thương chân thành và học cách thực sự hy sinh chính mình. Nói khác, nơi gia đình, con người học cách trở nên giống Thiên Chúa tình yêu. Càng sống trong gia đình, họ càng có nhiều cơ hội chịu đựng, tha thứ và bao dung. Trong khung cảnh nhỏ bé đó, không thiếu những thách đố cho những con người muốn làm chứng cho Chúa. Sống với nhau, không thể tránh những tiêu cực. Làm sao có thể thoát khỏi những tiêu cực đó, nếu không biết tha thứ cho nhau ? Trong môi trường gia đình, con cái được dạy cách nhìn, cách sống và thực hành niềm tin. Từ đó, con người có thể dễ dàng chia sẻ cuộc sống trong cộng đoàn. Những đức tính như bác ái, quảng đại, anh hùng, bao dung đều được hun đúc trong môi trường đó. Những đức tính đó cũng là nền tảng cần thiết cho công cuộc cứu độ và là sức mạnh trấn át những lực phá hủy sự sống. Muốn thế, cần phải mở lòng lắng nghe tiếng nói từ Thiên Chúa như Thánh Giuse, Ðấng đã để lại một gương mẫu cho các bậc làm cha mẹ. Ðời sống Người được chúc phúc vì đã biết chăm lo đến Ðức Giêsu và Mẹ Maria. Mỗi khi Người gặp những nguy hiểm trong cuộc sống, thiên thần đều đến báo cho Người trong giấc mộng. Ðây là hình ảnh tuyệt vời của một con người lắng nghe và hành động theo tiếng nói nằm sâu tận tầng vô thức và được mạc khải trong giấc mơ. Người đã đem Chúa Giêsu và Mẹ Maria tới nơi tiếng đó mời gọi. Bởi vậy, Người đã trở thành bổn mạng cho Giáo hội toàn cầu, không phải chỉ vì đã coi sóc Thánh Gia Thất, nhưg còn vì cách coi sóc của Người. Muốn chu toàn bổn phận làm cha mẹ, chúng ta cần noi gương Người lắng nghe sứ điệp và các giáo huấn của Chúa qua Giáo hội. Nhờ đó, chúng ta mới được đầy tràn ân sủng để có thể hy sinh cho gia đình. Nhìn vào nguồn ân sủng tràn ngập trong Thánh Gia Thất, chúng ta không khỏi băn khoăn về tình trạng gia đình hôm nay. Nhiều người thất bại trong cuộc sống hôn nhân và gia đình, chỉ vì thiếu ân sủng cần thiết. Họ không được hướng dẫn theo ý hướng Thiên Chúa như Thánh Gia Thất. Quá tự do hay quá lệ thuộc không phải là đường lối Thiên Chúa muốn cho cuộc sống gia đình. Quá tự do như trong nếp sống Tây Phương cũng dễ đưa con người rơi vào tình trạng cá nhân chủ nghĩa và hưởng thụ vật chất. Quá lệ thuộc như lối giáo dục Việt nam, con người cũng khó trưởng thành thực sự. Nhìn vào Thánh Gia Thất, mới thấy đường lối giáo dục rất khôn ngoan. Khi làm người con sống dưới mái ấm Nadarét, Ðức Giêsu cũng lớn lên theo những định luật tâm, sinh, thể lý. Chắc chắn nhiều lần Người cũng được Ðức Mẹ và Thánh Giuse tập đi những bước đầu tiên. Khi tập tễnh bước theo cha mẹ, Người cũng đã có lúc ngã té. Sau mấy lần thất bại, Người đã có thể đi một mình. Từ lúc xa rời cánh tay cha mẹ, Người đã có những bước đi riêng. Bằng chứng suốt ba ngày ở lại trong Ðền thờ, Người đã làm cho các ngài lo lắng. Lúc gặp lại, Mẹ Người đã phải than lên : “Con ơi, sao con lại làm cho cha mẹ như thế ? Con thấy không, cha con và mẹ đây đang phải cực lòng tìm con !” [8] Thắc mắc đó ghi sâu vào cõi lòng Mẹ một nỗi đau vì sự chia cách trong thời gian ngắn, nhưng đồng thời cho thấy một hướng đi mới trong cuộc lữ hành trần thế. Người Con không còn bước theo cha mẹ nữa. Hướng đi mới đó có thể làm cho cha mẹ ngạc nhiên vì không thể hiểu thấu mọi góc cạnh, nhưng vẫn không làm cho Người Con xa lìa sự quan phòng của Thiên Chúa Cha. Tuy không hiểu những toan tính của Con, ông bà cũng vui mừng khi thấy Người Con “ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa trước mặt Thiên Chúa và người ta.” [9] Ngày tháng cứ dần trôi. Ðức Giêsu ngày càng tỏ ra “khó hiểu.” “Bổn phận ở nhà của Cha” [10] ngày càng thúc bách Người. Người hướng về Giêrusalem, lúc mười hai tuổi cùng với cha mẹ, nhưng lúc trên ba mươi tuổi Người leo lên khổ giá một mình. Ðó là hướng đi không bao giờ nằm trong tầm nhìn của Mẹ Maria và Thánh Giuse. Nhưng cả hai Ðấng đều đã chuẩn bị rất kỹ cho Người Con trong Thánh Gia Thất. Hôm nay, nhìn lại gia đình, chúng ta có bao giờ thấy những bế tắc trong việc giáo dục con cái không ? Tại sao chúng ta cứ để cho con cái bám mãi vào tay chúng ta ? Tập cho con đi là để con có thể đi một mình. Tại sao chúng ta không dám cho con tự chọn lấy hướng sống ? Lối giáo dục con theo chế độ bảo hộ có bảo đảm một tương lai tốt đẹp cho con không ? Có một sự bất ổn trong lối giáo dục gia đình Việt nam hôm nay, vì cha mẹ không hoàn toàn tin tưởng tương lai con cái nằm trong bàn tay Thiên Chúa. Lạy Chúa, xin cho con biết noi theo gương Thánh Gia Thất để biết sống tin tưởng và phó thác vào sự quan phòng đầy tình thương và khôn ngoan của Chúa. Con xin phó thác tất cả gia đình và con cái con trong tay Chúa. Xin Chúa thương che chở và giữ gìn gia đình chúng con. Amen.
Đức Phaolô VI :
Nazareth Gia Đình Gương Mẫu (Bài suy niệm của Đức Phaolô VI tại Nazareth, ngày 5-1-1964). Hôm nay lễ Gia đình Thánh Gia Nazareth, là ngày lễ thánh hóa các gia đình Công Giáo. Chúng ta hãy lắng nghe lời Đức Phaolô đệ lục nhắn nhủ chúng ta sau đây: Nazareth là trường học đầy tín nhiệm, chính nơi đây các con học được chính cách sống của Chúa Giêsu và các con hiểu hơn về những gì Ngài đã dạy trong Phúc Âm. Chính nơi đây các con có thể quan sát và cân nhắc về lối sống đơn thành của Con Thiên Chúa dấu ẩn những ý nghĩa cao thẳm Ngài muốn thể hiện nơi trần gian, Ngài muốn các con chiêm ngắm và thực hành. Chính nơi gia đình Nazareth các con thực sự biết Chúa Kitô thế nào, các con thực sự cảm nghiệm và sống cho gia đình nơi dương thế. Nơi thể hiện đầy đủ thời giờ cho nhau, của cải cho nhau, tình thương cho nhau, nơi thể hiện đầy đủ ngôn ngữ, văn hóa, phong tục, tôn giáo.... Tất cả được gồm tóm nơi trường học gia đình, mà Chúa Giêsu đã thực sự sống theo kiếp sống con người, và chính nơi gia đình Nazareth cũng đã lột lại hết mọi ý nghĩa ấy. Chính nơi gia đình này, chúng con học được cả tinh thần tông đồ, khi chúng con thực sự muốn nên môn đệ gieo vãi Tin Mừng, gieo vãi niềm vui, gieo vãi hy sinh, gieo vãi dấn thân, gieo vãi bác ái đồng loại, gieo vãi lòng đạo đức, và gieo vãi chính tinh thần Chúa, cho mọi người trong gia đình con nữa. Lời Chúa qua Phúc Âm cũng chỉ dạy như vậy. Nhiều lúc cha muốn trở lại thành con trẻ, trở lại tuổi trẻ của mình xưa kia, để được tham gia vào những hoạt động thánh thiện của gia đình chúng ta, của gia đình Nazareth, để được gần Đức Mẹ Maria, gần người mẹ, mà học lại những bài học đầy nhiệt tâm của mẹ mình truyền thụ. Gần người cha để thực tập những bài học quí báu của trường đời cha đã từng trải. Gần người anh, người chị để học lại lối sống đạo sốt sáng, anh chị đã học được nơi trường học Công Giáo, nơi các cha, các soeurs, nơi sách Phúc Âm Thánh. Nền giáo dục gia đình quan trọng chừng nào! Tuy cha không trở lại được tuổi trẻ, cũng như nhiều các con đã quá tuổi thơ mộng ấy, nhưng bài học gia đình không bao giờ chấm dứt cả. Còn học và học mãi. Khi nhìn lại máng cỏ, nhìn lại căn nhà Nazareth, cha cũng như các con chắc chắn sẽ mang theo hình ảnh của gia đình này về nhà, suy niệm và thực hành nơi gia đình chúng ta. Trước hết, các con hãy đem bầu khí yên tĩnh của gia đình Nazareth về. Cái yên lặng của gia đình dạy chúng con bài học an bình thoải mái. Đêm an bình Nazareth đã mở ra, nhắc các con làm an bình cho nhau, đừng để xáo trộn nếp sống tốt đẹp của gia đình. Giữ nếp sống yên lặng gia đình, giúp chúng con biết hướng lòng về với Chúa. Cảm nghiệm được Thiên Chúa ngự trong gia đình. Điều thứ hai, chúng con hãy học nơi nếp sống gia đình Nazareth gương mẫu sự thánh thiện của mỗi tâm hồn : Mọi người đều biết lo cho nhau, chia sẻ cho nhau tình người qua việc săn sóc, giúp đỡ, vâng lời, yêu mến, nhường nhịn, kính trên nhường dưới, hòa bình trong gia đình là ở đó. Điều cuối cùng các con học nơi gia đình Nazareth là sự làm việc và thương yêu. Mẹ Maria, Thánh Giuse, Chúa Giêsu làm việc luôn, không ai quên nhiệm vụ mình phải làm. Không ai ỷ lại vào người khác. Chu toàn nhiệm vụ, chính là gương mẫu tuyệt hảo, để đánh giá trị cho cuộc sống mai sau đó các con ạ. Một lần nữa, cha nhắc lại với các con: Làm trọn nhiệm vụ mình trong gia đình là một việc bác ái cao cả với chính bản thân mình. Và hữu ích hơn nữa, khi các con làm thay cho người khác nữa. Đó là đặc tính của Đức Ái Công Giáo. Đức Tính của hòa bình. Để kết luận, cha nhắc các con gắng nhìn sâu vào : Nếp sống gia đình Nazareth, vì nơi đây không có gì khác gia đình chúng con đang sống đâu. Chỉ khác ở chỗ gia đình an hòa trong yên tịnh, gia đình bác ái trong phục vụ, chia sẻ. Gia đình yêu thương trong thánh thiện đạo đức. Chúa Giêsu, Mẹ Maria, Thánh Giuse là thầy, là Chúa, là Mẹ chúng ta đã làm gương rồi đó. Áp dụng vào cuộc sống, chúng ta hãy học nơi gia đình Nazareth gương sống: An hòa trong yên tịnh. Bác ái trong việc phục vụ nhau, và Yêu thương nhau trong đời sống thánh thiện đạo đức. Gia Đình Nagiarét Gia đình là chiếc nôi, là trường học của biết bao người trẻ, là nơi chúng ta sinh ra và lớn lên. Khi chúng ta được sống trong một gia đình bình an, tràn đầy tình yêu thương là điều hạnh phúc hằng mơ ước của biết bao người. Nhưng có mấy ai trong chúng ta được sống trong gia đình không có sào sáo, không gặp cảnh gian nan trong cuộc sống ? Đức Giêsu của chúng ta cũng là người sống và trưởng thành từ nơi mái ấm của gia đình. Đây là một gia đình đạo hạnh, có bầu khí cầu nguyện, tình yêu thương được lan tỏa ra từ các thành viên trong gia đình. Nhưng cũng như bao các gia đình bình thường khác, gia đình Nazarét cũng trải qua nhiều bước gian truân trong cuộc đời. Chẳng thế mà khi cưu mang Hài Nhi Giêsu, gia đình Nazarét trải qua biết bao là thử thách, sóng gió của cuộc đời. Phải kê khai nhân khẩu ở một nơi cách xa nhà mấy ngày đường, thánh Giuse và mẹ Maria chịu lụy vuợt đường trường trong gian nan, khổ cực để rồi trên đường đi phải đón nhận một nỗi buồn khổ là phải sinh con giữa đồng vắng, nơi chuồng bò, lừa khi không tìm được nhà để trọ. Rồi đến cuộc rượt đuổi tìm giết Hài Nhi của Hêrôdê đã làm cho gia đình này phải bao phen khốn đốn. Đang đêm, thánh Giuse đã phải thức dậy đưa gia đình đi trốn, để lánh nạn. Tuy nhiên tình yêu thương đùm bọc nhau của từng thành viên trong mái ấm Nazarét là động lực mạnh giúp mỗi người trong gia đình vượt qua gian khó. Ở Nazarét, thánh Giuse là người cha công chính làm nghề thợ mộc để nuôi gia đình của mình. Cũng tại đây, thánh Giuse và mẹ Maria là cha, mẹ; là những người thầy đầu tiên; là người đồng hành cùng Hài Nhi Giêsu. Các ngài nuôi dưỡng, huấn luyện Hài Nhi lớn lên trong tình yêu thương. Riêng Hài Nhi Giêsu đón nhận nơi đây là ngôi trường đầu tiên chấp nhận vâng theo sự chỉ bảo hướng dẫn của cha mẹ. Năm lên muời hai tuổi, trẻ Giêsu đã làm cho cha mẹ một phen lo lắng và ngạc nhiên. Đó là lần thánh Giuse và mẹ Maria lạc mất con, rồi lại tìm thấy con mình sau ba ngày. Trẻ thơ Giêsu đang “ngồi giữa các thầy dạy vừa lắng nghe họ, vừa đặt câu hỏi” (Lc 2, 46). Lúc đó, các ngài không hiểu được con của mình là đứa khôn ngoan biết vâng nghe lời cha mẹ lại có hành động để cho cha mẹ phải lao tâm, khổ cực như vậy. Nhưng các ngài vẫn đồng hành và đón con về lại Nazarét. Ở đây, Giêsu tiếp tục vâng phục cha mẹ, ngày càng khôn lớn trưởng thành nhân bản, chững chạc, quân bình tâm linh lẫn thể xác, chuẩn bị ngày rời Nazarét thi hành sứ vụ Thiên Chúa Cha trao. Riêng mẹ Maria vẫn tiếp tục trao hiến đồng hành cùng con trong suốt quá trình rao giảng; để rồi âm thầm lặng lẽ đau khổ đứng dưới chân cây thập giá đón nhận lời chăn chối của con mình. Tuy nhiên sau biến cố Phục Sinh, Mẹ mới thực sự hiểu con mình. Ngày nay, gia đình vẫn là thành phần quan trọng đóng góp cho Xã hội những người con ưu tú, tài năng, đạo đức. Nhưng trong đó không ít gia đình đang ngày càng rạn nứt. Các trẻ thơ, các bạn trẻ đang mất dần chỗ dựa vững chắc từ gia đình. Các bạn trẻ mất phương hướng khi bước vào đời. Họ thiếu người đồng hành từ cha mẹ, những người thân trong gia đình. Những gia đình đó thường là những gia đình có cha mẹ ly dị hoặc lo làm ăn ít quan tâm đến con cái. Mọi sự nuôi nấng con cái phó mặc cho nhà trường và Xã hội. Thế nên không ít bạn trẻ rơi vào các tệ nạn Xã hội như : xì ke, ma túy,các chất gây nghiện khác và sống thác loạn… Tôi ước mong rằng, trong Xã hội ngày càng phát triển, gia đình vẫn là nơi những người trẻ được sống tình thân thương; là nơi người trẻ có cha mẹ, những người thân trong gia đình cùng đồng hành để người trẻ có đủ khả năng, chững chạc, đạo đức, trưởng thành nhân bản bước vào cuộc sống trong Xã hội ngày nay.
Lm. Jude Siciliano, OP - FX Trọng Yên, OP - chuyển ngữ
Gia
đình, giáo xứ là môi trường giúp ta nên thánh
1
Sm 1: 20-22, 24-28; Cl 3: 12-21; Lc 2: 41-52
Thời Giáo Hội tiên khởi có những
truyền thuyết về tuổi thiếu niên của Chúa Giêsu, và những việc
kỳ lạ Chúa đã làm. Những chuyện đó không thuật lại như trong
các phúc âm. Các thánh sử không chú trọng mấy đến những câu
chuyện trước những năm Chúa Giêsu ra đi giảng đạo. Những câu
chuyện ấy chắc cũng dễ thương, nhưng bốn thánh sử viết phúc âm
không chú trọng đến thời thơ ấu và thiếu niên, trái lại họ
chỉ chú trọng đến sứ vụ, sự chết và sự sống lại của Chúa
Giêsu mà thôi.
Thánh Luca trong phúc âm ngày hôm nay
nói về chuyện lúc Chúa Giêsu 12 tuổi ở trong đền thánh. Còn
những chuyện khác thường được nghe kể trong thời Giáo Hội tiên
khởi về thời thiếu niên của Chúa Giêsu không có gì hấp dẫn.
Đoạn phúc âm hôm nay có ý nhấn mạnh lời Chúa Giêsu nói: “Cha
mẹ không biết là Con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?”
Đó là một việc rất quan trọng nổi bật trong câu chuyện này.
Đó là biểu hiện đầu tiên chứng tỏ Chúa Giêsu biết sứ vụ của
Ngài trong tương lai.
Đời sống của Chúa Giêsu chứng tỏ
lý do Chúa Cha gọi Ngài xuống trần gian: Ngài “phải” thi hành
sứ vụ đó. Trong phúc âm có chỗ, Chúa Giêsu nói “Tôi còn “phải”
loan báo Tin Mừng” (Lc 4:43). Rồi khi Chúa Giêsu quay mặt nhìn về
Thành Jerusalem, Chúa nói với các môn đệ: “Con Người “phải”
chịu nhiều đau khổ… bị giết” (Lc 9:22; 17:25). Bài phúc âm hôm
nay chỉ rõ bước đầu tiên Chúa Giêsu ra khỏi nơi ấm cúng với cha
mẹ trong gia đình để tiến về thập giá, nơi mà Chúa “phải”
thực hiện sứ vụ của Chúa Cha giao cho Ngài. Trên đường tiến về
thập giá, Chúa Giêsu sẽ gặp đau khổ và thất vọng vì sự quay
lưng của dân chúng, và Ngài sẽ mời gọi các môn đệ tiếp bước
Ngài thi hành sứ vụ này.
Trong lúc ấy, Đức Maria, môn đệ gương mẫu của con Mẹ, và của
chúng ta ghi nhớ tất cả những lời nói và sự việc xảy ra trong
đời Chúa Giêsu, và kiên nhẫn chờ đợi…
“riêng mẹ Người thì hằng ghi nhớ tất cả những điều ấy trong
lòng”.
Những bài đọc hôm nay cho chúng ta
thấy, mặc dù còn trong mùa Giáng Sinh, chúng ta bắt đầu dấn
bước vào sứ mệnh của Chúa Giêsu, và chúng ta bắt đầu hiểu về
sứ vụ của Ngài. Nhưng Ngài vẫn trở về sống với cha mẹ trong
gia đình, vâng lời cha mẹ và “ngày càng khôn lớn”. Chúng
ta cảm thấy có hai gương giáo dục trong đời sống của Chúa Giêsu:
đời sống thường ngày và tôn giáo. Thánh Luca nói “hàng năm
cha mẹ Đức Giêsu trẩy hội đến Jerusalem mừng lễ Vượt Qua”.
Cha mẹ Ngài là người Do Thái đạo đức, nên giáo dục con trọng
tôn giáo mình. Và nhờ dịp đó mà Chúa Giêsu ở lại Đền Thánh.
Đó có phải là việc đạo đức do cha mẹ dạy cho Chúa Giêsu không?
Nhưng hôm nay không nói đến việc Chúa
Giêsu gọi các môn đệ. Chưa đến lúc. Hôm nay chỉ nói đến Chúa
Giêsu cảm thấy sứ mệnh của mình đã đụng chạm đến gia đình.
Khi Chúa Giêsu nói với cha mẹ: “Sao cha mẹ lại tìm con? Cha mẹ
không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?” Trung
thành với gia đình là một điều rất quan trọng. Gia đình ban cho
chúng ta một tư cách trong cộng đoàn. Hôm nay Chúa Giêsu tuyên
xưng lòng trung thành của Ngài với Cha Ngài trên trời, và vì
thế Ngài phải xa cha mẹ, bà con hay cộng đoạn để ra đi rao
giảng tin mừng, và lập một gia đình, một cộng đoàn mới.
Khi Chúa Giêsu bắt đầu sứ vụ của
Ngài, Ngài mời gọi các môn đệ hãy bỏ tất cả để theo Ngài.
Những người đáp lại lời mời gọi của Chúa Giêsu, họ không
những từ bỏ của cả mà còn từ bỏ cả gia đình họ nữa. Và họ
sống với Chúa Giêsu thành một gia đình mới. Và bài đọc thứ
nhì ngày hôm nay nói “hãy xem Chúa Cha yêu chúng ta dường nào:
Người yêu đến nỗi cho chúng ta được gọi là con Thiên Chúa...” Chúa
Giêsu và các môn đệ làm thành một gia đình mới, anh em với nhau
“con của Thiên Chúa”. Chúa Giêsu không đòi hỏi các môn đệ những
gì khác ngoài những việc Ngài đã làm. Bắt đầu từ lúc 12
tuổi Ngài đã xa cha mẹ để lo việc Cha Ngài trên trời.
Trong phúc âm chúng ta thấy cha mẹ
Chúa Giêsu “tìm thấy con trong Đền Thờ, đang ngồi giữa các thầy
dạy, vừa nghe họ vừa đặt câu hỏi. Ai nghe câu nói cũng ngạc
nhiên về trí thông minh và những lời đáp của cậu”. Nhưng ngạc
nhiên chưa đủ, nếu họ không thay đổi lối sống của họ và dấn
thân theo Chúa Giêsu.
Và bây giờ cũng vậy. Dân chúng sẽ
ngạc nhiên về Chúa Giêsu. Họ sẽ kính trọng đời sống hòa bình,
những lời giảng dạy sâu sắc, những việc làm lớn lao, nhưng họ
vẫn còn đứng xa xa nhìn. Chưa muốn bước tới một bước nữa để
làm môn đệ của Chúa Giêsu: đó là một việc làm của đức tin và
sẽ thay đổi mọi lối sống của họ. Anh chị em có thể khâm phục
một người nào để xin chữ ký, nhưng chưa chắc phải khăn gói theo
người đó. Vì thế với Chúa Giêsu cũng vậy. Khâm phục Ngài thôi
là chưa đủ.
Thánh Luca tường thuật việc Chúa
Giêsu ở trong Đền Thờ cũng có thể là một thí dụ về những
người đi tìm Chúa Giêsu. Chúa Giêsu ngồi giữa các thầy dạy,
nghe, đặt câu hỏi và trả lời. Ai trong chúng ta lại không có câu
hỏi về đức tin ? Điều này không làm chúng ta cảm thấy mình
kém đức tin. Đây là dịp giúp chúng ta không nên sợ vì hay thắc
mắc, hoặc hay có ý kiến. Đôi khi tôi gặp những người có được
đức tin nhờ thời thơ ấu họ đã học giáo lý ở các lớp nhỏ.
Vì thế; thảo luận và đặt câu hỏi về đức tin có thể giúp họ
trưởng thành hơn trong đức tin, và làm họ nên anh em trong gia
đình mới của Chúa Giêsu.
Chúng ta thường tìm cơ hội học thêm
về nghề nghiệp để cầu tiến. Nhưng có nhiều người không nghĩ
phải tìm hiểu thêm về đức tin. Họ chỉ nghĩ đến việc đi lễ
ngày chủ nhật, đọc kinh trước khi ăn và kinh hàng ngày là đủ.
Có phải chúng ta sợ vì chúng ta có câu hỏi về đức tin không ?
Có nhiều giáo xứ tổ chức lớp học kinh thánh, hay lớp giáo lý
cho người lớn. Nếu chúng ta dự những lớp đó, chúng ta sẽ cảm
thấy đức tin của chúng ta mạnh mẽ hơn. Đây là một dịp để các
giáo lý viên giúp đỡ giáo dân trong những dịp đó. Nhờ đó
khuyến khích các nhà sách đạo bán những sách giáo lý cho
người lớn.
Bài đọc thứ nhất và bài phúc âm
hôm nay chú trọng đến Đền Thờ và nói đến hai người con sinh
một cách đặc biệt. Samuel và Chúa Giêsu là hai con người có sứ
mệnh của Thiên Chúa. Bà Hanna đã lớn tuổi, rồi mới có con. Sau
khi con bà Hanna lớn lên, thì bà dẫn con vào đền thờ để hầu
hạ Chúa như bà đã hứa. Trẻ Samuel nghe tiếng Chúa gọi trong
Đền Thờ, rồi sau đó trở thành một ngôn sứ, ra đi giảng lời
Chúa.
Cả hai thiếu niên, Samuel và Giêsu,
mặc dù đã được gọi lúc còn niên thiếu, họ vẫn còn đợi thời
gian sau mới ra đi thi hành sứ vụ. Samuel làm việc trong Đền
Thờ, và Giêsu ở trong gia đình (“Sau đó, Người đi xuống cùng
với cha mẹ, trở về Nadaret”). Hai bài trên chỉ rõ hai nơi giáo
dục, huấn luyện: Đền Thờ và gia đình. Đó là hai nơi giúp
thiếu niên “ngày càng khôn lớn”, và được huấn luyện để sau
phục vụ Thiên Chúa.
Lễ này có thể làm cho một ít gia
đình buồn. Không phải gia đình nào cũng bình an êm lắng đâu,
nhiều gia đình đã phải dành cả đời cố gắng để vượt qua những đau đớn.
Nên có nhiều người nhớ lại thời thơ ấu mà sinh đau lòng. Có
nhiều gia đình tuy không thánh thiện mấy, nhưng cũng có những
điều tốt đẹp để hảnh diện. Nhưng đối với những người khác, trong
ngày lễ Thánh Gia này; lại gợi nhớ lại những nổi đau riêng. Có
nhiều gia đình vẫn còn cảnh hục hặc giữa anh chị em, cấu xé
nhau vì tiền bạc, của cải, ma túy, bạo lực v.v… Trên 80% trẻ em
bị ngược đãi hành hạ như tù nhân. 1/3 bé gái, và 20% bé trai
bị lạm dụng tình dục trong suốt thời thơ ấu. Hầu hết các kẻ bạo
hành tình dục là thành viên của gia đình hoặc người thân quen trong gia
đình. Đây không phải là những ý tưởng đẹp đẽ gì Điều này như là
một câu chuyện cảnh báo cho những cha giảng thuyết nên để ý đến
những hoàn cảnh sống hiện nay của các gia đình.
Lm. Jude Siciliano, OP. (Anh em Học viện Đaminh chuyển ngữ)
Con phải có
bổn phận ở nhà Cha Con
1Sm 1,20-22, 24-28; Tv 84; I Ga 3,1-2,21-24; Lc 2,41-52
Kính thưa quý vị,
Quý vị có ngạc nhiên khi thấy đức Maria
và thánh Giuse đi cả ngày đường mà không hề biết Đức Giêsu có đi cùng
hay không? Tôi nghe nói có nhiều gia đình đi chơi cùng con cái bằng xe
ôtô và dừng lại ở một trạm nghỉ. Khi họ quay lại xe thì giật mình nhận
ra một trong những đứa trẻ bị lạc. Ngay lập tức họ bủa ra đi tìm đứa trẻ
đó. Nhưng đằng này đức Maria và thánh Giuse đi suốt cả ngày rồi mới biết
Đức Giêsu vắng mặt! Đức Maria và thánh Giuse đang bận tâm chuyện gì thế?
Họ chỉ có mỗi mình trẻ Giêsu thôi mà!
John Pilch thật hữu ích trong
việc tìm hiểu về bối cảnh đời thường và phong tục vào thời Đức Giêsu.
(x. "The Cultural World of Jesus: Sunday by Sunday." Collegeville:
Liturgical Press, 1997). Ông cho rằng mối tương quan tình cảm mạnh mẽ
nhất trong vùng Địa Trung Hải là giữa người mẹ và con trai trưởng. Sự
ảnh hưởng của người cha không gây tác động đối với con trai cho đến khi
cậu bé đến tuổi dậy thì, khi mà cậu ta “thoát khỏi sự vỗ về của thế giới
người nữ để bước vào thế giới hà khắc của đàn ông” (tr. 13).
Trẻ Giêsu đang trong giai
đoạn chuyển tiếp giữa thế giới của người mẹ và thế giới của người cha.
Trong đoàn người hành hương, họ đi theo từng phái, vì xã hội của họ phân
chia khắt khe thế. Vì vậy, thánh Giuse thì nghĩ rằng trẻ Giêsu đang trên
đường với đức Maria, còn đức Maria thì lại đinh ninh con mình đang đi
cùng Giuse. Thế nên, đức Maria đinh ning rằng trẻ Giêsu đang trên hành
trình với cánh đàn ông. Trong khi Giuse thì nghĩ rằng trẻ Giêsu về nhà
trong vòng tay yêu thương của những phụ nữ. Cả bậc cha mẹ và các cậu
thiếu niên đều thừa nhận sự khó khăn này vì trong cuộc đời họ đều phải
kinh qua trong giai đoạn chuyển tiếp ấy.
Khi ông bà tìm thấy đức Giêsu
ngồi giữa những người đàn ông và các bậc thầy, Pilch cho rằng đức Maria
và thánh Giuse lẽ ra nên tự hào mới phải vì đức Giêsu đã chuyển tiếp
thành công gia đoạn phát triển của mình. Nhưng trẻ Giêsu vẫn chưa phải
là người trưởng thành và đã không báo cho cha mẹ biết về ý định của mình.
Vì thế, đức Maria đã quở trách Người. Trong thế giới khép kín của người
Địa Trung Hải thì ứng xử như vậy cũng là phải. Điều đó cho thấy rằng
nuôi dạy con trẻ thời của Đức Giêsu cũng không hề dễ dàng gì hơn ngày
nay.
Khi tôi viết những điều này
thì đám tang của các nạn nhân ở Newtown, Connecticut đang diễn ra. Người
ta chỉ có thể mường tượng nỗi kinh hoàng và đau khổ của các bậc cha mẹ
của những nạn nhân nhỏ bé này. Thêm vào đó, có những cuộc phỏng vấn với
cha mẹ, những người vội vã đến trường nhưng không hề hay biết đứa con
nhỏ của họ có nằm trong số các nạn nhân hay không. Những người có con
sống sót đã tả lại nỗi sợ hãi, nhẹ nhõm và mừng vui như thế nào khi họ
ôm chầm lấy những đứa trẻ được tìm thấy. Những cuộc phỏng vấn này giúp
chúng ta cảm nhận phần nào tình cảnh mà cha mẹ của đức Giêsu đã phải
trải qua khi cuối cùng họ tìm thấy Người.
Nhưng chúng ta không phải
dừng lại ở sự cảm thương của câu chuyện hôm nay. Cũng không cần phải nói
lời hay ý đẹp về một “gia đình thánh” lý tưởng. Đó không phải là điều mà
thánh sử Luca muốn nhấn mạnh. Nhưng, thánh Luca như muốn trình bày về
thân thế của Đức Giêsu. Khởi đầu Tin mừng, thánh Luca cho thấy Đức Giêsu
là ai và mục đích của Người là gì. Như chúng ta học biết rằng thánh Luca
đang trình bày về Kitô học của ngài.
Trong lịch sử của nhưng nhân
vật vĩ đại thường có những câu chuyện đáng phi thường từ thuở thiếu
thời. Các câu chuyện cho thấy hình ảnh về sự vĩ đại trong tương lai của
một người đã được hiển hiện ngay từ thời niên thiếu. Những gì mà nhân
vật nổi tiếng làm thời còn niên thiếu cho thấy trước việc đó được thực
hiện sau nàykhi lớn lên.
Hầu như những thông tin của
Đức Giêsu vào thời niên thiếu đều không ai biết, đó là “cuộc đời ẩn dật”
của Người. Có một vài câu chuyện ngụy thư nói về những mầu nhiệm mà trẻ
Giêsu thực hiện. Còn việc cha mẹ “tìm gặp” Đức Giêsu hôm nay là câu
chuyện duy nhất nói về thời niên thiếu của Đức Giêsu mà chúng ta biết
được. Và việc đó tiên báo trẻ Giêsu sẽ trở thành người như thế nào. Đức
Giêsu giải thích rằng: “Cha mẹ không biết là con phải có bổn phận ở nhà
Cha con sao?” (từ “biết” ở đây được chia ở chủ từ số nhiều, Đức Giêsu
đang nói cho cả Maria và Giuse). Thánh Luca đã làm nổi bật lời tuyên bố
của Đức Giêsu. Đó chính là trọng tâm của câu chuyện. “Con phải” là cụm
từ mà thánh sử còn dùng cho chỗ khác nữa trong Tin mừng. Đức Giêsu phải
bày tỏ ý định của Thiên Chúa cho chúng ta, vì thế có những điều Người
“phải” thực hiện. Cụm từ “nhà Cha” của Con có nhiều ý nghĩa. Thứ nhất,
Người phải có “bổn phận” với Thiên Chúa Cha. Thứ hai, “nhà” là bao gồm
các thành viên trong đó, các thành viên này làm nên cộng đoàn trong “nhà
Cha” của Người.
Những gì đến với độc giả,
ngay cả sự hiện diện của cha mẹ của Người, là Đức Giêsu có liên hệ đặc
biệt với Thiên Chúa. Đó chính là sự ý thức theo Người suốt cuộc đời sứ
vụ sau này. Đức Giêsu được sai đến vì một sứ vụ, sứ vụ này sẽ quyết định
tất cả những gì Người sẽ nói và sẽ làm. Ngay điểm Tin mừng này cho thấy
hai ông bà không “hiểu lời Người vừa nói với họ,” kể dân chúng, thậm chí
chính các môn đệ của Người cũng không thể hiểu Đức Giêsu là ai và Người
muốn nơi họ điều gì. Những môn đệ đón nhận Đức Giêsu trong suốt cuộc đời
sứ vụ ở trần gian này trở thành một phần trong “nhà Cha” của Người.
Câu chuyện bắt đầu với một
gia đình tuân giữ tập tục hằng năm hành hương Đền Thánh Giêrusalem để
tham dự lễ Vượt Qua cùng với những người Dothái khác. Việc nói đến
Giêrusalem trong thời gian Lễ Vượt Qua tiên báo hành trình mà Đức Giêsu
và các môn đệ của Người sẽ thực hiện sau này. Xuyên suốt Tin mừng, Đức
Giêsu sẽ có “bổn phận” trong “nhà Cha” của Người, cho dù điều đó muốn
nói đến cái chết của Người. Đức Giêsu chứng tỏ sự khôn ngoan của mình
khi còn là một cậu thiếu niên trong Đền thờ và cũng chính Đền thờ là nơi
Người sẽ kết thúc sứ vụ giảng dạy của mình (x. Lc 19,41-21,38)
Trong đoạn văn hôm nay còn
nhiều gợi ý khác nữa cho toàn bộ trình thuật của Tin mừng. Các bậc thầy
đạo đức “kinh ngạc về trí thông minh và những lời đối đáp của cậu”. Vì
Tin mừng đang trên đà tiến triển, nên nhóm Dothái giáo nhiệt thành chống
đối lời giảng dạy của Đức Giêsu. Nhưng dân chúng lại chấp nhận Người và
đến Đền Thờ để nghe Người giảng dạy, vì “toàn dân say mê nghe Người” (x.
Lc 19,48).
Đức Giêsu không đơn thuần là
một cậu bé khôn trước tuổi, sau này lớn lên thành một bậc thầy cuốn hút.
Nhưng Người nói về Thiên Chúa, nói thay cho Thiên Chúa với một uy quyền
lớn lao còn hơn cả những bậc thầy thông Luật. Nguồn gốc sự khôn ngoan
của Đức Giêsu không phải do học hỏi mà có được. Vì Người có một mối quan
hệ độc nhất với Thiên Chúa và luôn cư ngụ trong nhà Cha của Người. Nên
người giảng dạy và mời gọi những ai nếu chấp nhận bước vào ngôi nhà đó,
thì hãy ngồi vào bàn tiệc của sự khôn ngoan để cùng ăn cùng uống bữa
tiệc mà Thiên Chúa đã dọn sẵn.
Vì vậy, câu chuyện Tin mừng
hôm nay không phải là một chuyện lạ lùng từ thời niên thiếu của Đức
Giêsu. Đó là câu chuyện cho biết về Đức Giêsu trong thời niên thiếu của
Người, giúp cho ta biết được Đức Giêsu là ai, và Người sẽ cống hiến cuộc
đời vì mục đích gì. Tin mừng không chỉ là một sự lựa chọn trong những
miêu tả về cuộc đời lịch sử của Đức Giêsu. Mà hơn thế nữa, ngay chính
lúc khởi đầu của Tin mừng, đã có một trình thuật về kế hoạch mạc khải
của Thiên Chúa nhằm đến ơn cứu độ của chúng ta thông qua Đức Giêsu.
Đức Maria và thánh Giuse đã
không hiểu được ẩn ý trong câu trả lời của Đức Giêsu. Còn Đức Giêsu thì
lại vâng lời cha mẹ, nhưng cốt chuyện đã mạc khải về mối quan hệ đặc
biệt của Đức Giêsu với Chúa Cha. Dần dần, chúng ta biết nhiều hơn nữa về
Đức Giêsu và hiểu ra được ý nghĩa trong cuộc đời của Người. Tin mừng
theo thánh Luca lại tiến triển theo mỗi Chúa nhật trong suốt năm phụng
vụ này, và vì chúng ta cư ngụ trong “nhà Cha” với Đức Giêsu và cư ngụ
với nhau, nên chúng ta sẽ đến để biết Thiên Chúa của chúng ta là ai qua
Đức Giêsu, và qua Đức Giêsu chúng ta được kêu gọi để đáp trả những gì
Người yêu cầu.
Khi đọc Tin mừng Luca và nghe
Tin mừng đó lần lượt được công bố trong năm nay, chúng ta sẽ thừa nhận
sự nhầm lẫn của mình và nhận thấy thiếu hiểu biết về những gì Thiên Chúa
đòi hỏi chúng ta. Nhưng đã có Đức Maria là mẫu gương của chúng ta vì
người đã lắng nghe suốt quá trình mạc khải. Noi gương Đức Maria, chúng
ta kiên nhẫn giữ “tất cả điều này” trong lòng với hy vọng rằng: còn
nhiều điều nữa sẽ được mạc khải trên hành trình với Đức Giêsu, cũng như
đồng hành với các môn đệ của Người đến Giêrusalem để chuẩn bị cho Lễ
Vượt Qua – lễ hiến tế mạng sống mà chính Đức Giêsu sẽ thực hiện.
Cái chết của Đức Giêsu trong
Cuộc Khổ Nạn không phải là hồi kết của câu chuyện. Nhưng vào Ngày Phục
Sinh, chúng ta sẽ hiểu đầy đủ hơn Người là ai. Vì vậy, cùng với hai môn
đệ tiếp đón người khách lạ trên đường về Emmau, chúng ta cũng sẽ nhận ra
Đức Kitô chỗi dậy ở giữa chúng ta, trái tim ta sẽ bừng cháy nhờ Lời của
Người, và mắt chúng ta sẽ mở ra khi Người bẻ bánh (x. Lc 24,13-35).
Đức Maria và thánh Giuse đã
đi trước chúng ta trên con đường đức tin. Chúng ta cùng với các ngài có
mặt ngay từ khởi đầu của câu chuyện. Nhưng ở đây, tình tiết ngắn ngủi
này lại là những hạt mầm của toàn bộ Tin mừng. Chúng ta được mời gọi suy
tư không ngừng về khoảnh khắc ngắn ngủi đó, bởi vì nó chiếu soi cho ta
biết Đức Kitô là ai. Còn thánh Giuse là mẫu gương về một người công
chính, cả cuộc đời chỉ biết vâng phục theo lời mời gọi của Thiên Chúa,
dù lúc đầu có ý chống lại kế hoạch ấy. Bên cạnh đó, chúng ta sẽ cùng đi
với đức Maria vì người xuất hiện lại trong Tin mừng. Cùng với đức Maria,
chúng ta sẽ nhìn thấy và lắng nghe những sự kiện được mạc khải, và cùng
tham gia với người khi chúng ta giữ “tất cả điều này” trong lòng.
Câu chuyện Tin mừng này trước hết không
nhằm chỉ dạy cho chúng ta về đời sống gia đình Kitô hữu xứng hợp; cũng
không phải yêu cầu những đứa trẻ vâng lời cha mẹ. Nhưng, đó là câu
chuyện Tin mừng mạc khải cho chúng ta biết về kế hoạch của cứu độ của
Thiên Chúa.
|