![]() | |
|
CHÚA NHẬT I MÙA CHAY A An Phong op : Cám Dỗ Của Ngày Hôm Nay Fr. Jude Siciliano op : Nếu ông là con Thiên Chúa ! G. Nguyễn Cao Luật op : Thử thách và lựa chọn Giacôbê Phạm Văn Phượng op : Xa-tan cám dỗ Giuse Lê Xuân Hiệp op : Đừng sợ, Thầy đã chiến thắng ma quỷ Fr. Jude Siciliano op : Hãy thờ phượng một mình Thiên Chúa mà thôi Fr. Jude Siciliano, op: Đức Giêsu chịu cám dỗ, nhưng không bị khuất phục
Cám
Dỗ Của Ngày Hôm Nay
Lời Chúa hôm nay đưa chúng ta về nguồn cội của thân phận con người : tội lỗi. Nguyên tổ Adong, Evà đã sa chước cám dỗ của Satan, và tội lỗi đã đột nhập vào thế gian. Chính đó là nguyên nhân của biết bao khốn cực trong cuộc sống nhân loại : "Chỉ vì một người, tội lỗi đã xâm nhập trần gian, và tội lỗi gây nên sự chết; như thế, sự chết đã lan tràn tới mọi người, bởi vì mọi người đã phạm tội" (bài đọc 2). Nhưng Lời Chúa hôm nay không dừng lại ở vấn đề tội lỗi, mà muốn trình bày cho chúng ta biết Ơn Cứu độ trong Ðức Giêsu Kitô… "… nhờ một người thực hiện lẽ công chính, mọi người cũng được Thiên Chúa cho trở nên công chính, nghĩa là được sống" (Bài đọc 2). Ðây là một lời khẳng định có liên quan đến tất cả nhân loại : tất cả mọi người đều bị chi phối dưới quyền lực của tội lỗi; chỉ có một con đường giải thoát dành cho con người, đó là Ơn Cứu độ trong Ðức Giêsu Kitô. Con đường mà cả nhân loại đã đi và đã thất bại, thì nay chính Ðức Giêsu đã đi lại con đường đó, con đường làm người, chấp nhận mọi tội lụy của con người; và Ngài đã chiến thắng cám dỗ của Satan. Cám dỗ ngày hôm nay cũng vẫn còn đầy dẫy : đó là những cám dỗ của nẻo đường Satan, cám dỗ muốn theo cách thức của Satan để giải quyết cuộc đời mình, cám dỗ tìm niềm vui và sự thành đạt cuộc đời trong lạc thú, quyền lực và của cải. Người kitô hữu chỉ có thể chiến thắng Satan khi hiệp thông vào cuộc chiến thắng của Ðức Giêsu; nhờ tin vào sự hướng dẫn của Lời Chúa, trông cậy nơi quyền năng của Ngài, và hết lòng yêu mến phụng thờ Ngài : “Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán ra". "Ngươi chớ thử thách Thiên Chúa là Chúa của ngươi ngươi phải thờ lạy Thiên Chúa là Chúa của ngươi". (Chúa Giêsu muốn nhắc nhủ người bị cám dỗ những lời này)
Hỡi con nhỏ của Cha
Nếu ông
là con Thiên Chúa ! Thưa quý vị. Trong cuộc rửa tội vừa qua, tôi có bổn phận hỏi cha mẹ đứa trẻ và những người đỡ đầu các câu hỏi theo nghi thức : "Anh chị em có từ bỏ ma quỷ và những sang trọng của nó không ?" Mọi người đồng thanh thưa : "Chúng con từ bỏ." Thực ra, chúng tôi đã tập dượt kỹ lưỡng rồi. Và tôi hy vọng họ thành tâm chứ không chỉ máy móc, làm theo quy định sách vở. Một tháng nữa, vào đêm vọng Phục Sinh, mọi người tín hữu đều sẽ có dịp lặp lại công thức thánh tẩy tương tự như vậy. Tôi cầu mong chúng ta sẽ thành thật trong lời tuyên xưng của mình. Tuy nhiên chẳng dễ gì để chúng ta nhận ra bộ mặt của ma quỷ và các việc làm của nó trong cuộc sống đời thường ! nó mặc nhiều hình thức dối trá đến nỗi chúng ta dễ dàng lẫn lộn đen trắng, xấu tốt. Các cám dỗ của Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay cũng vậy. Ðang đói lả mà tìm bánh ăn, đâu có gì là xấu ? tốt lắm chứ, nhất là lại có bánh dễ dàng, nhanh chóng ! Ba cám dỗ nói chung xem ra hợp lý, dễ chấp nhận đối với hoàn cảnh của Chúa Giêsu và của chúng ta ngày nay. Ðúng thế, nếu đọc qua một lần thì chẳng thấy chi là vô luân trong cả ba cơn cám dỗ. Ðối với nhiều người, thì chúng chỉ là truyện bình thường, chẳng thể được gọi là cám dỗ. Bánh ăn, danh vọng, lợi lộc hàng ngày ai mà không tìm kiếm ? Chúng là những khao khát bình thường của các con tim bình thường để sống cuộc đời bình thường. Nhưng Tin Mừng nhìn chúng như những mối nguy hiểm, cực kỳ nguy hiểm. Bởi mục tiêu của chúng là dụ dỗ loài người chọn đi trên những con đường xác thịt, chứ không phải tuân theo ý muốn của Thiên Chúa. Trong trường hợp Chúa Giêsu, chúng dụ dỗ Ngài xa lánh sứ mệnh để đi con đường dễ dãi hơn. Satan cố gắng lừa Chúa Giêsu vào cái bẫy giống như hắn đã lừa Ađam và Evà : Kiêu ngạo. Nhưng bằng một phương pháp tế nhị hơn nhiều. Nó muốn lôi kéo Chúa Giêsu về phe với nó thi hành mọi sự theo đường lối của nó chứ không phải đường lối của Thiên Chúa. Ngày nay cũng vậy thôi, các tín hữu, nhất là linh mục, tu sĩ, hành động rất xa lạ với đường lối Chúa chỉ dạy mà cứ tưởng thuận theo ý Ngài. Họ hợp lý hóa tham sân si của mình mà cứ ngỡ đó là ý Chúa. Họ thực hành ý riêng của họ chứ đâu phải ý Chúa. Ý Chúa là con đường hẹp chứ đâu phải là xa lộ 8 lằn ranh ? Rượu chè, hút sái, say sưa, các tiện nghi văn minh tân thời,… với trăm nghìn lý do "chính đáng". Các cơn cám dỗ của Chúa Giêsu chẳng phải một lúc mà chấm dứt. Nó kéo dài suốt đời công khai của Ngài cho đến khi Ngài có thể hô lên : "Mọi sự đã hoàn tất" (Ga 19, 30). Nó luôn luôn ở bên cạnh để Ngài lựa chọn. Nó cũng luôn luôn hiện diện để chúng ta bước đi trong quá trình sống của mình : Ðường lối Thiên Chúa hay đường lối của Hỏa ngục ? Thật dễ sợ ! Nó khởi sự : "Nếu ông là con Thiên Chúa…" Con Thiên Chúa trong ý nghĩa Do thái có thể là một thiên thần, một vị thần linh, là chính dân Israel hay một vị lãnh đạo nổi tiếng nào đó, như vua chúa, quan quyền. Nó còn có nghĩa là "Giống như Thiên Chúa", chẳng hạn ai đó có quan hệ đặc biệt với Gia vê. Quan hệ cha - con, liên kết bằng tình yêu mến và vâng lời. Người đó hoàn toàn lệ thuộc và tín thác vào Thiên Chúa ban cho mình của ăn áo mặc cùng các nhu cầu khác của cuộc sống. Như vậy, đối với quỷ sứ gọi Chúa Giêsu là "Con Thiên Chúa" đồng nghĩa với việc đặt Ngài vào tình huống tự tôn, và thách thức tương giao của Ngài với Thiên Chúa. Ngài có quyền năng ra sao là hệ tại tương giao đó, tình huống đó. Quỷ sứ đang thử thách lòng tin cậy của Chúa Giêsu vào Cha Ngài : Liệu Chúa Giêsu có lợi dụng chỗ đứng duy nhất của Ngài trước Thượng đế mà thực hiện một phép lạ nuôi sống bản thân ? Tại sao người được Thiên Chúa dấu yêu lại phải chịu đựng đói khát ? Tai sao Thiên Chúa không che chở những kẻ gần cận Ngài khỏi đau khổ, tai ương, địch họa ? Liệu khổ đau có phải là dấu chỉ không được Thiên Chúa mến thương ? Nếu như chúng ta tin tưởng vào Chúa Giêsu thì đức tin đó có giải phóng chúng ta khỏi lầm than ? Cứu thoát chúng ta khỏi mọi khốn khổ của kiếp sống con người ? như bệnh tật, đói khát, thất bại, nghi nan, sầu thương, lo lắng … Câu trả lời của Chúa Giêsu là "không". Không cho bánh ăn, tức sự sống của Ngài, không cho dụ dỗ của thế gian. Ngài không đòi lại những gì đã hiến dâng cho phần rỗi nhân loại, để làm đẹp ý Cha Ngài, để đi theo con đường "hẹp" Cha Ngài đã muốn. Nếu như Ngài nhượng bộ Satan để có nhiều lương thực, thực phẩm, để khỏi khổ đau, để giải quyết ngàn vạn khó khăn của cuộc sống nhân sinh thì Ngài vĩnh viễn xa lìa chúng ta. Ngài không thuộc thành phần nhân loại. Ngài chưa sống thực kiếp con người. Ngài chẳng phải vật lộn với cuộc đời như chúng ta. Không ai có thể đồng hóa với Ngài, coi Ngài là gương mẫu, là người chỉ đạo. Ngài không thể mang tước hiệu cứu thế ! Cách nay ba mươi năm, ở bang California xảy ra một chuyện mà rồi ai cũng biết. Người con gái gia đình tỉ phú Heast tên là Patty bị bắt cóc. Những tên bắt cóc đòi gia đình cô phải mua vài trăm xe bánh mì phân phát cho những người nghèo đói giữa thành phố để chuộc lấy mạng cô. Lạ lùng là chính cô gái cũng về phe với kẻ bắt cóc cầm súng dọa bố phải thỏa mãn yêu cầu. Khi những xe bánh mì vào thành phố, người ta nà ra cướp, các tài xế phải lấy xẻng hất bánh xuống mặt đường. Truyện kéo dài cả một tuần, sau đó cô gái được thả. Ðó có phải là đường lối văn minh để nuôi kẻ nghèo đói ? Ðó có phải là cách Chúa Giêsu biến đá thành bánh mà ăn ? Như thế thì ai còn sẵn lòng nghe theo sứ điệp Ngài rao giảng ? Bánh Ngài ban cho kẻ nghèo kiểu đó ư ? Người La mã cổ xưa thu hút thiên hạ đến xem xiếc bằng cách phát không bánh mì. Nếu Chúa thực hiện kiểu đó thì chẳng hóa ra sứ vụ của Ngài là một gánh hát trò ? Thiên Chúa đã ban cho chúng ta dư dật để chúng nuôi nấng những kẻ nghèo đói. Có những thời kỳ người ta phải mang lương thực, thực phẩm đổ xuống biển để giữ giá ! vậy thì chúng ta còn phải tìm kiếm thỏa mãn các nhu cầu căn bản đến nỗi xao nhãng việc lắng nghe "Mọi điều do miệng Thiên Chúa phán ra?" Tôi nghĩ ngược lại, cái làm cho chúng ta không để tâm nghe lời Chúa là sắm thêm TV, máy tính hiện đại, xe hơi kiểu mới, nhà lầu tinh khôn … trăm điều vừa ý xác thịt khác. Chúng chẳng có chi là cám dỗ, nhưng lối nhìn của Tin Mừng lại không như vậy. Mùa Chay này cho chúng ta một cơ hội tốt để dẹp bỏ những thứ đó sang một bên, và tập chú vào những gì là bánh ban sự sống thật cho chúng ta trong hoang địa trần gian. Nó là một cơ hội để chúng ta thay đổi tư duy và nếp sống. Ðây là mùa hối cải, là ánh sáng, là cơ hội canh tân. Không phải là mùa buồn thảm mà là vui mừng. Dĩ nhiên thay đổi đòi hỏi đau đớn và hy sinh. Nhưng dưới những khó chịu ban đầu là nguồn hạnh phúc khi thánh thần Chúa thổi luồng gió đầy sinh khí thánh thiện vào linh hồn. Ðã thánh thì không thể buồn được, cũng như đã hạnh phúc thì không thể thiếu vui. Cho nên trong suốt thời gian chay tịnh chúng ta sẽ được Chúa dẫn dụ những lời ban sự sống để tổ chức lại cuộc đời mình. Bài đọc thứ nhất trích sách Sáng thế, nhưng bỏ trình thuật tạo dựng Evà. Ðiều này cho chúng ta cảm tưởng đây là lần đầu tiên "đàn bà" xuất hiện và lại là người nhượng bộ lời dối trá của Satan. Sau đó bà lôi kéo chồng phạm tội và cả hai đều sa ngã. Chúng ta chẳng thể hoàn toàn đổ lỗi cho con rắn. Nó là loài vật tinh khôn Chúa dựng nên. Nó chỉ gợi ý, nói nửa sự thật. Phần lựa chọn vẫn thuộc về tổ tiên loài người. Cơn cám dỗ khởi sự từ lòng nghi ngờ động lực của Thượng đế. Thực sự Ngài có tốt lành hay không ? Ngài rộng lượng và đức độ hay không ? Ngài có chăm sóc đến lợi ích của hai ông bà không ? hay cấm đoán vì ích kỷ, độc quyền ? Hai ông bà đã chẳng thể cưỡng lại viễn tượng được tự do hoàn toàn, không phải lệ thuộc vào ai, chẳng phải vâng lời ai. Thần linh độc lập thì còn chi thoải mái bằng ! Làm vua một làng hơn làm quan một nước ! Cho nên câu hỏi của con rắn là : "Tại sao không ? Ai truyền lệnh cấm ? Ðó chỉ là chuyện phịa ! Quý vị sẽ hạnh phúc hơn nhiều …" Và câu trả lời không chỉ đơn giản "có" hoặc "Không". Nó đòi hỏi khôn ngoan lựa chọn. Ở đây rõ ràng ăn táo là khôn ngoan, từ chối là dại khờ. Phần chúng ta cũng vậy, chúng ta luôn luôn chọn lựa những gì là tốt, thông minh và tương lai hơn ! Hậu quả là thường thường chúng ta bị lừa dối. Vẻ bề ngoài chưa chắc đã là sự thật. Chúng ta mở được mắt ra thì đã quá muộn. Hình phạt là không thể tránh khỏi. Ông bà bị đuổi ra khỏi địa đàng. Mất hết hạnh phúc. Ngày nay loài người cũng vậy thôi, chúng ta phải gánh chịu hậu quả thảm khốc của các lựa chọn ngu xuẩn của mình. Vậy thì Mùa Chay nhắc nhở nhân loại, Chúa Giêsu đã dùng cây biết lành biết dữ khác mà dẫn đưa loài người về con đường ngay chính. Sự chọn lựa của Ngài trong bài Tin Mừng hôm nay là sự chọn lựa về phe với Thượng đế nhờ chính quyền năng khôn ngoan của lời Chúa. Ngài vâng lời để thắng bất tuân, khiêm nhường để thắng kiêu ngạo, lệ thuộc Thượng để để thắng tự cao, tự đại. Trên thập tự Ngài trút hơi thở để ban cho chúng ta thần khí sự thật và sự sống, thần khí của một người con biết vâng lời, can đảm lựa chọn "Con đường hẹp" trên dương thế này. Amen.
TÔI ÐI TÌM
TÔI Giữa những thách đố, con người vẫn cố sức vươn lên. Vươn lên như Ðức Giêsu trong hoang địa sau khi chiến thắng những thách đố lớn lao trong thân phận con người. SÓNG GIÓ. Trần gian là một hành trình đi tìm cái tôi. Cái tôi ích kỷ hay đầy bản lãnh. Bản lãnh đó chỉ được xác định sau những thách đố hay sóng gió cuộc đời. Chỉ cần so sánh một chút giữa Eva và Ðức Giêsu sẽ thấy ngay khác biệt lớn lao giữa hai cái tôi đó. Evà được "Thiên Chúa lấy bụi từ đất nặn ra con người, thổi sinh khí vào lỗ mũi, và con người trở nên một sinh vật." (St 2:7). Bà muốn sống độc lập với Thiên Chúa, muốn dành quyền qui định luật luân lý của Thiên Chúa. Vì muốn "được tinh khôn" (St 3:6) như Thiên Chúa, bà đã nghe theo lời con rắn, giơ tay "hái trái cây mà ăn, rồi đưa cho cả chồng đang ở đó với mình; ông cũng ăn." (St 3:6) Ông bà tưởng mình trở thành "vị thần biết điều thiện điều ác." (St 3:5) Nhưng thực tế "họ thấy mình trần truồng" (St 3:7) như con vật. Vỡ mộng. Trắng tay. Ðúng như lời Chúa nói : "Ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất." (Mc 8:35; Lc 9:24; Mt 10:39; Ga 12:25) Ông bà đánh mất chính mình ngay khi muốn xác định chính mình là ai. Từ sự mất mát đó, "tội lỗi đã xâm nhập trần gian, và tội lỗi gây nên sự chết." (Rm 5:12) Trái lại, Ðức Giêsu đã hoàn toàn tìm thấy cái tôi của mình ngay khi đành mất chính mình. Người không tìm cách xác định thế đứng độc lập với Thiên Chúa Cha. Nhưng Người muốn cho mọi người thấy chỉ có thể tìm được chính mình trong Thiên Chúa mà thôi. Qua ba cơn cám dỗ, Ðức Giêsu mạc khải bản lãnh vô cùng vững chắc của mình trong vũ trụ. Thật vậy, sau khi "ăn chay ròng rã bốn mươi đêm ngày, Người thấy đói" (Mt 4:2) Quỉ liền tấn công vào điểm yếu nhất của con người Chúa lúc đó. Ai chẳng nghĩ, "có thực mới vực được đạo." Nhưng thật bất ngờ. Trong cơn đói cồn cào, Người vẫn khẳng khái : "Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán ra." (Mt 4:4) Còn hơn cơm bánh, lời Chúa là nguồn sống của cả vũ trụ, vì "nhờ Ngôi Lời, vạn vật được tạo thành." (Ga 1:3). Muốn hay không, con người phải hoàn toàn lệ thuộc vào ý Chúa. Chính vì thế, có lần Người đã tâm sự với các môn đệ: "Lương thực của Thầy là thi hành ý muốn của Ðấng đã sai Thầy." (Ga 4:34) Nhờ xác định được nguồn sống đích thực như thế, Ðức Giêsu đã đem lại sự sống phong phú cho toàn thể nhân loại. Thực vậy, "nhờ một người duy nhất đã vâng lời Thiên Chúa, muôn người cũng sẽ thành người công chính." (Rm 5:19) Khác hẳn với nguyên tổ, Ðức Giêsu đã vâng lời Thiên Chúa Cha tuyệt đối. Sự lệ thuộc đó đã không đánh mất tính cách độc lập. Trái lại, Ðức Giêsu đã xác định được vị thế mình một cách vững chắc hơn. Người không chiều theo những nịnh bợ rẻ tiền để biểu dương quyền năng một cách lố bịch. Trước những lời nịnh hót : "Nếu ông là con Thiên Chúa …" , Ðức Giêsu đã khẳng khái đáp : "Ngươi chớ thử thách Ðức Chúa là Thiên Chúa của ngươi." (Mt 4:7) Như vậy, mặc dù ý thức mình phải lệ thuộc vào nguồn sống là Thiên Chúa, Người vẫn không quên mình là Con Thiên Chúa ngang hàng với Chúa Cha. Sau khi đã xác định vị thế siêu việt đó, Ðức Giêsu mới thấy rõ hướng đi trước mặt. Nếu làm theo ý Satan, Ðức Giêsu sẽ trở thành một kẻ giàu sang nhất trần gian (x.Mt 4:8-9). Nhưng Người sẽ đánh mất bản ngã và tương quan với Thiên Chúa. Người không còn là Con Thiên Chúa và trở thành kẻ phản loạn như Satan. Rất may, nhờ Thần Khí dẫn đường chỉ lối, Ðức Giêsu đã chiến thắng cơn cám dỗ vô cùng hiểm độc này. Người đã chọn Thiên Chúa như cứu cánh duy nhất của cuộc đời. Tiếng Người mạnh mẽ vang lên : "Ngươi phải bái lạy Ðức Chúa là Thiên Chúa của ngươi, và phải thờ phượng một mình Người mà thôi." (Mt 4:10) Ðó là hướng sống rất sáng tỏ đối với Ðức Giêsu. Nhưng không phải một lần xác nhận là đủ. Thách đố đó không ngừng nổi lên trong cuộc đời. Không vượt qua nổi cơn cám dỗ đó, con người sẽ thành mồi ngon cho những ngẫu tượng. Ngẫu tượng đó là chính cái tôi với những chiều kích cồng kềnh dị hợm. Chính khi cố gắng tôn thờ ngẫu tượng kinh tởm này, con người sẽ đánh mất căn tính. Con người sẽ mất phương hướng và hoàn toàn trống rỗng. Tâm hồn trở thành mảnh đất mầu mỡ phát sinh những tư tưởng khủng bố, dâm đãng, cướp bóc, nghiện ngập. CƠ HỘI LỚN. Thế giới hôm nay con người đang đẩy đồng loại vào những thảm cảnh chưa từng thấy. Thảm cảnh đó "thường là con đẻ của chủ nghĩa ích kỷ vô trách nhiệm." (ÐGH Gioan Phaolô II, Zenit 13/02/2002) Nếu không tìm lại được con người đích thực của mình, nhân loại sẽ còn bị những ngẫu tượng hướng dẫn vào những ngõ cụt. Mất hết tương lai. Trái đất sẽ thành một nghĩa trang khổng lồ. Trước tình trạng bi đát đó, "chúng ta cảm thấy cần Thiên Chúa giúp chúng ta phục hồi niềm tin và niềm vui cho cuộc sống." (ÐGH Gioan Phaolô II, Zenit 13/02/2002). Thiên Chúa sẽ giúp nếu chúng ta biết vượt lên như Ðức Giêsu giữa bao thách đố trong hoang địa. Với một hình thức rất hấp dẫn, những thách đố đầy ma lực đó chỉ nhằm kéo Ðức Giêsu ra khỏi tình yêu Thiên Chúa. Nhưng đầu hàng trước những ma lực đó, chắc chắn Ðức Giêsu càng lún sâu vào con đường lệ thuộc ma quỉ và đánh mất căn tính của mình. Những thực tại vật chất là những xiềng xích bên ngoài và tính kiêu ngạo là gông cùm bên trong sẽ cột chặt cái tôi của Người trong hố diệt vong. Nhân loại hôm nay đang quay cuồng với những cái tôi phì nộn. Con người có quá nhiều nhu cầu giả tạo đến nỗi "mọi người đều nghĩ rằng mỗi chọn lựa và hành động phải bị luật cung cầu thị trường chi phối. Họ tưởng chỉ có lợi nhuận tối đa mới là định luật tối cao. Giữa lúc đó, niềm tin Kitô lại trình bày một lý tưởng bất vụ lợi, xây dựng trên tự do đầy ý thức của cá nhân, bắt nguồn từ tình yêu chân chính," (ÐGH Gioan Phaolô II, Zenit 13/02/2002) tức là Thiên Chúa. Tình yêu ích kỷ không bao giờ có thể hiểu được lời Chúa : "Chúng con đã nhận nhưng không, thì hãy cho nhưng không." Những tính toán nhỏ nhen ích kỷ đang làm cho các tương quan hôm nay biến chất và tan rã. Làm sao tìm được cơ hội nối lại những tương quan đó ? "Mùa chay là một cơ hội Thiên Chúa quan phòng cho con người hồi tâm, vì giúp chúng ta chiêm niệm về mầu nhiệm tình yêu lạ lùng của Thiên Chúa, Ðấng đã dựng nên chúng ta để sống hạnh phúc và qui hướng vạn vật về thiện hảo đích thực này." (ÐGH Gioan Phaolô II, Zenit 13/02/2002) Nhận định rõ tình yêu lớn lao đó là bước đường vô cùng cần thiết nối lại tương quan nhân loại hôm nay. Nếu không có những giây phút lắng đọng tâm hồn, chúng ta không thể thấy được lòng Cha yêu thương như thế nào. Những phản kháng và phản chứng hôm nay đều phản ánh một sự vô ý thức về tình yêu Thiên Chúa. Trong thinh lặng, con người sẽ khám phá thấy "chính vì yêu thương vô bờ, Thiên Chúa đã tạo dựng nên chúng ta và đã tiền định để chúng ta hoàn toàn hiệp thông với Người. Vì thế, Thiên Chúa cũng muốn chúng ta đáp trả tình yêu Người một cách quảng đại, tự do và ý thức." (ÐGH Gioan Phaolô II, Zenit 13/02/2002) Chỉ khi nào đáp trả tình yêu như thế, tôi mới thành công trên bước đường tôi đi tìm tôi. Tình yêu đã chính là sức mạnh đẩy tôi lên tới Thiên Chúa và đến với anh em. Tôi sẽ tìm được tôi trong tương quan sung mãn đó.
THỬ THÁCH
VÀ LỰA CHỌN Trình thuật về các lần cám đỗ được coi như phần mở đầu giúp người tín hữu hiểu được điều sâu kín nhất trong tâm hồn Ðức Giêsu. Ðó là một bản Tin Mừng thu gọn, một thứ hướng dẫn. Những ai muốn hiểu rõ về cuộc đời công khai của Ðức Giêsu, cần phải để ý điều này: nếu muốn hiểu biết điều gì trong đó, hãy luôn nhớ lại 3 lựa chọn căn bản này của Ðức Giêsu, những điều Người còn lựa chọn lại trong suốt cả cuộc đời. Cuộc thử thách và lòng trung thành Thời gian 40 đêm ngày Ðức Giêsu trải qua trong sa mạc đánh dấu việc khởi đầu một cuộc phiêu lưu, cuộc phiêu lưu của Giao Ước Mới. Cuộc phiêu lưu này tái hiện quãng thời gian 40 năm dân Do-thái đã trải qua trong cuộc Xuất hành, đồng thời nhắc lại 40 ngày đêm ông Mô-sê đã ở trên núi Xi-nai. Còn hơn thế nữa, khoảng thời gian này không chỉ là một cuộc khởi đầu, nhưng còn là một cuộc sáng tạo với những yếu tố như cuộc sáng tạo vũ trụ : sa mạc (miền đất trống rỗng, hoang vu), và sự thử thách. Trong cuộc sáng tạo, A-đam đã phải chịu thử thách, đã đứng trước một lựa chọn, trong đó ông phải bày tỏ tự do của mình. Cũng vậy, với biến cố hôm nay, với cuộc thử thách và lựa chọn trong sa mạc, Ðức Giêsu đã bày tỏ tự do của mình, đã thể hiện sự gắn bó với Thiên Chúa, và cho thấy bản tính sâu xa của Người : Con Thiên Chúa và Con Loài Người. Thực vậy, sa mạc và thử thách luôn là những cơ hội để bày tỏ lòng trung thành hay thái độ bất trung (A-đam, sự kiện con bò vàng ...). Lần đầu tiên trong suốt lịch sử cứu độ, Ðức Giêsu thực hiện điều mà trước đây, cả A-đam lẫn ÍT-RA-EN không thể thực hiện : lòng trung thành với Thiên Chúa. Nhờ sự trung thành với căn tính Con Người và Con Thiên Chúa, Ðức Giêsu mở ra con đường cho Giao ước Mới, con đường đặt nền tảng trên lòng trung thành, một yếu tố mà con người có thể thực hiện được với nỗ lực và tự do của mình. Và lòng trung thành này được biểu hiện qua việc nhìn nhận Lời Chúa là của ăn, nhìn nhận thánh ý Chúa Cha có giá trị ưu tiên tuyệt đối, nhìn nhận Thiên Chúa là Chúa duy nhất. Một cuộc chiến đấu Con người vẫn thường nghĩ về Ðức Giêsu như Ðấng có uy quyền, Ðấng bày tỏ các mầu nhiệm và thực hiện những điều lạ lùng. Về phần mình, Ðức Giêsu lại đề ra một cuộc chiến đấu. Quả thực, qua các cám dỗ tại sa mạc, Ðức Giêsu đã thể hiện trọn vẹn tính cách con người. Mặc dù có thể, Người đã không sử dụng các phép lạ cho riêng mình để loại bỏ đi những yếu tố vẫn gắn liền với thân phận con người. Ðức Giêsu muốn uống lấy chén đắng, Người muốn cứu nhân loại chứ không cứu lấy bản thân mình. Chính ý tưởng này còn đưa đến cho Người nhiều thử thách khác, không kém phần cam go, nhưng Người đã vượt qua. Thử thách cuối cùng là cái chết, Người cũng đã đón nhận, bởi vì Người hiểu rằng, chính trong tâm tình tự hiến vì yêu thương, Người nhận lấy vinh quang của cuộc chiến đấu, đồng thời đem lại vinh quang cho tất cả những ai bền lòng vững chí. Suốt cuộc đời của Ðức Giêsu là một cuộc chiến đấu liên lỉ chống lại sự dữ, chống lại quyền lực xấu xa đang đè nặng trên cuộc sống của con người. Người muốn giải phóng họ khỏi những quan niệm, những cách sống đang làm vướng bận mối tương giao của họ với Thiên Chúa, hay làm cho mối tương giao đó không được trong sáng, không đạt tới ý nghĩa thâm sâu. Chẳng hạn như sau khi chứng kiến phép lạ hoá bánh ra nhiều, dân chúng đã muốn tôn Người làm vua, nhưng Người đã lánh đi (Ga 6,15) hoặc khi Phê-rô lên tiếng can ngăn Ðức Giêsu, xin Người đừng lên Giê-ru-sa-lem, Người đã không xiêu lòng trước thử thách, nhưng đã quyết liệt khước từ và nặng lời trách móc Phê-rô (x. Mt 16,23). Như thế, Ðức Giêsu không muốn sống an toàn, trái lại, Người lao vào một cuộc đấu tranh, chấp nhận những mất mát thua thiệt về phía mình, kể cả sự sống. Người hiểu rằng, để khai sinh một nhân loại mới, một ý nghĩa mới cho cuộc sống của con người, cần phải chiến đấu, phải hi sinh, phải liều lĩnh. Nếu không có can đảm vượt lên trên cái nhìn bình thường, vượt lên trên sự an toàn cho riêng mình, thì nhân loại không thể nào được cứu vớt, được giao hoà với Thiên Chúa. Cuối cùng, cuộc chiến đấu này đã dẫn đưa Người tới cái chết trên thập giá, và Người đã chiến thắng nhờ sự Phục sinh. Sự kiện này cho thấy rằng cuộc chiến đấu của Người không phải là vô nghĩa, và con người có thể đạt tới chiến thắng vinh quang nhờ lòng trung thành, nhờ thái độ tuân phục thánh ý Thiên Chúa. Vì vậy, xét theo cái nhìn bình thường, Ðức Giêsu đã hành động như là không yêu mến con người ; Người đã mở ra một cuộc chiến và mời gọi họ dấn thân, chứ không đem đến cho họ sự an toàn. Tuy nhiên, chính cuộc chiến do Ðức Giêsu khởi đầu lại là con đường duy nhất để đạt tới vinh quang đích thực. Trong cuộc chiến đấu của mình, Ðức Giêsu đã liên đới với tất cả những người đau khổ, liên đới với thân phận làm người của nhân loại ; Người hành động như thế vì yêu mến họ, yêu mến cách tận tình, muốn đưa họ tới sự sống chân thật. Bình an do Ðức Giêsu đem đến là bình an được chiếm đoạt bàng sức mạnh, bằng sự trung tín với Lời Chúa. Chiến dấu từng ngày và suốt đời Ba cám dỗ, hay ba chọn lựa, vẫn thường xảy ra trong suốt dòng lịch sử. Mỗi người sẽ gặp phải những thử thách và họ sẽ ngã gục như A-đam và dân It-ra-en, nếu họ không nhìn vào Ðức Giêsu, và không noi theo gương của Người. Cuộc chiến đấu ấy, thử thách ấy vẫn diễn ra cách này cách kia theo nhiều hình thức khác nhau ; mỗi thời mang một vẻ khác, mỗi giai đoạn lại có vẻ tế nhị hơn, quyết liệt hơn, nhưng bao giờ cũng vẫn là sự chọn lựa giữa Thiên Chúa và trần gian. Ðó là một cuộc chiến đấu dài, rất dài, không bao giờ chấm dứt ; người ta phải chiến đấu đến giây phút cuối cùng, mà không được quyền bỏ cuộc, rút lui. Vậy, đâu là những thử thách vẫn thường xảy ra và không khi nào Ðức Giêsu nhượng bộ ? Thứ nhất : Con người được dựng nên không phải chỉ vì những lương thực trần gian. Họ còn có những lương thực thiêng liêng và chính thứ lương thực này mới cần thiết. Thứ hai : Con người được dựng nên không phải để cảm nghiệm về Thiên Chúa mà thôi. Họ cần phải hiệp thông với Người, như một đứa con, với lòng tin tưởng tuyệt đối. Ðó không phải là mối tương giao đặt nền tảng trên lòng yêu mến. Họ ở trong Người, không một chút nghi ngờ, không một khoảng cách. Thứ ba : Con người được dựng nên không phải để thống trị anh em mình, không phải để bắt người khác thần phục mình. Trái lại, mọi người đều là con một Cha ; tất cả đều quy hướng về Thiên Chúa. Hơn nữa, họ không được dựng nên để phục lạy các ngẫu tượng, nhưng là để thờ phượng Thiên Chúa: Như vậy, vấn đề được đặt ra chính là căn tính của con người. Họ được sáng tạo theo hình ảnh của Thiên Chúa Ba Ngôi và Ba Ngôi Chí Thánh không ngừng làm cho họ nên giống hình ảnh của Người. Ðó là chương trình đã có từ thời sáng thế, và hôm nay vẫn đang được thực hiện. Chương trình này vẫn đang bị đe doạ vì những ham muốn chống đối của con người, và Thiên chúa không ngừng bày tỏ lòng yêu thương của Người:
Chính trong việc cử hành Thánh
Thể, Con người không được dựng nên cho riêng mình. Cộng đoàn ngày Chúa Nhật là cơ hội để chúng ta thấy rõ căn tính của mình. Trong cộng đoàn này, chúng ta chia sẻ với nhau những thành quả do cuộc chiến đấu của Ðức Kitô, đồng thời trở nên hình ảnh của Thiên Chúa.
Ði vào Mùa Chay
Xa-tan
cám dỗ Năm nào cũng vậy, cứ vào Chúa Nhật thứ nhất Mùa Chay, Giáo Hội cho chúng ta nghe đọc đoạn Tin Mừng kể về việc Chúa Giêsu bị cám dỗ và chiến thắng Xa-tan. Giáo Hội cho chúng ta nghe đoạn Tin Mừng này để mời gọi chúng ta chiêm ngắm hình ảnh Chúa Giêsu như kiểu mẫu và bảo đảm cho chúng ta trong cuộc chiến đấu với Xa-tan và những cám dỗ của nó. Đời người được ví như một đấu trường, ở đó con người phải luôn chiến đấu với ngoại cảnh, chiến đấu với nhiều thứ, nhất là chiến đấu với chính mình. Tại sao vậy ? bởi vì mang thân phận con người, ai cũng bị giằng co, xâu xé bởi hai khuynh hướng mâu thuẫn nhau, một cái kéo con người lên và một cái lôi con người xuống. Hai khuynh hướng đó đều nội tại trong con người, khiến cho nội tâm con người trở thành chiến trường, đôi khi rất cam go làm con người đau khổ. Khuynh hướng đi lên là khuynh hướng căn bản của ý chí con người. Ai cũng muốn mình là người tốt, ai cũng muốn mình làm điều thiện, chứ không ai muốn mình xấu hay làm điều ác cả. Nhưng muốn là một chuyện, còn có làm điều tốt hay không lại là chuyện khác. Thánh Phaolô đã nói : “Tôi không hiểu nổi việc tôi làm : điều tôi muốn thì tôi không làm, nhưng điều tôi ghét thì tôi lại cứ làm”. Vì thế, muốn đi lên, con người phải cố gắng, phải dùng chính sức mạnh của mình, phải hao tổn năng lực của mình. Còn khuynh hướng đi xuống cũng ở trong nội tâm, nhưng kể từ khi nguyên tổ phạm tội, khuynh hướng này đã được ma quỷ tăng cường làm cho mạnh lên, khiến con người muốn đi lên phải chiến đấu rất vất vả. Còn muốn đi xuống thì chẳng cần phải cố gắng gì cả, chỉ cần buông thả, không cố gắng nữa là tự động đi xuống. Chính vì thế làm thiện khó hơn làm ác rất nhiều. Và cái lực hấp dẫn mọi người làm ác hoặc không làm thiện là lực của ma quỷ. Tác động của ma quỷ hấp dẫn người ta làm ác gọi là cám dỗ. Đúng vậy, đằng sau bối cảnh chiến trường mà con người phải chiến đấu, ẩn hiện chập chờn một nhân vật rất nguy hiểm mà Kinh Thánh gọi là kẻ thù, ấy là Xa-tan. Xa-tan là quỷ, nó là “xếp sòng” của loài quỷ. Xa-tan hay quỷ trước kia là các thiên thần, nhưng vì làm loạn cùng Thiên Chúa, nên bị tống cổ ra khỏi thiên đàng, bị đày xuống hỏa ngục. Từ ngày thất thế, Xa-tan và bè lũ trở nên những kẻ thù nguy hại của loài người. Chúng chuyên môn áp đảo, quấy phá để làm cho người ta hư hỏng theo chúng. Chúng đã làm hư hỏng biết bao nhiêu người, chúng đã du nhập vào trần gian này đủ thứ gian tham, lừa lọc, tội ác, bất công và những lối sống lố bịch, nham nhở, nhăng nhít. Đó là một sức mạnh vô hình luôn tác động trong tâm trí chúng ta, lôi kéo, xúi bẩy chúng ta đến chỗ hành động xấu xa tội lỗi. Chiến thuật hay phương thế ma quỷ sử dụng để lôi kéo, xúi giục, thúc đẩy chúng ta phạm tội là cám dỗ. Chúng không kiêng nể ai hay buông tha ai, vì thế, không ai thoát khỏi cám dỗ của chúng. Ma quỷ cám dỗ thế nào ? Chúng lợi dụng chính những nhu cầu, ham muốn, sở thích, đam mê của chúng ta để cám dỗ, để đưa chúng ta vào bẫy của chúng. Nếu chúng ta không cần gì, không thích gì, không ham muốn gì, thì ma quỷ khó lòng cám dỗ chúng ta được. Ma quỷ biết rất rõ những gì chúng ta cần, chúng ta thích, chúng ta ham mê, nếu không tỉnh táo, chắc chắn chúng ta sẽ bị sa bẫy cám dỗ của chúng vì chính những nhu cầu và sở thích của mình. Vì vậy, để đề phòng cám dỗ, chúng ta nên đề phòng chính những nhu cầu và ham muốn của chúng ta. Những người nào giảm thiểu nhu cầu của mình tới mức tối đa và tập luyện không ham muốn ước vọng nhu cầu gì cả thì ít khi bị cám dỗ, và nếu có bị cám dỗ thì cũng thắng được dễ dàng. Chúng ta thấy ma quỷ đã lợi dụng ngay những nhu cầu căn bản nhất của con người là ăn uống để cám dỗ Chúa. Ngài nhịn ăn đã 40 ngày, nên nhu cầu ăn uống lúc đó thật là khẩn thiết và chính đáng… nhưng Chúa Giêsu đã làm chủ được nhu cầu thể xác của mình và không sa chước cám dỗ. Tiếp đến, ma quỷ nhằm vào những gì mà tất cả mọi người đều ham muốn, thậm chí đam mê, đó là sự giàu sang, quyền bính, địa vị, danh vọng. Hễ đã là người thì ai cũng thích cái tôi của mình được đề cao, được tôn vinh, được triển nở, được thăng tiến. Rất nhiều người đã nhượng bộ ma quỷ để có một đời sống dễ dãi, giàu có, sang trọng, uy quyền. Nhưng Chúa Giêsu đã không để những ham muốn đó làm chủ, nên đã không sa bẫy của chúng. Rồi ma quỷ lại nhằm vào khuynh hướng thích khoe khoang, tỏ mình ra, nhất là sự khoe khoang đó là đúng sự thật. Nhiều khi chỉ cần một câu nói thách thức hay chạm tự ái là người ta làm theo thách thức đó. Nhưng Chúa Giêsu đã làm chủ tính khoe khoang của mình, Ngài không bị mắc bẫy ma quỷ. Đành rằng ma quỷ cám dỗ chúng ta, nhưng chúng chỉ là kẻ thù nguy hiểm thứ hai sau xác thịt của chúng ta : thế gian, ma quỷ, xác thịt, đó là ba kẻ thù ghê gớm. Ma quỷ chỉ là kẻ xách động, cám dỗ, thúc đẩy, xúi giục chúng ta phạm tội, nhưng chúng có gặp được sự đồng tình đồng ý của chúng ta hay không ? tức là chúng ta có chấp nhận và chiều theo chước cám dỗ hay không. Nói khác đi, ma quỷ chỉ có thể cám dỗ được chúng ta khi chúng ta có nhu cầu, ham thích, đam mê đối với những thực tại trần gian. Chúng ta có làm chủ được những nhu cầu thể chất ấy, chúng ta mới dễ dàng thắng lướt được những cám dỗ, và không để cho những khuynh hướng xấu làm chủ mình. Và nếu chẳng may thất bại, nghĩa là sa chước cám dỗ, phạm tội, chúng ta phải lập tức đứng dậy ngay, nghĩa là hối hận, ăn năn, xưng tội, xin Chúa tha thứ và cố gắng hơn nữa để khỏi tái phạm.
Đừng
sợ, Thầy đã chiến thắng ma quỷ Khởi đầu Mùa Chay Thánh, người tín hữu được mời gọi “sám hối và tin vào Tin Mừng”. Lời kêu gọi này được nói với từng tín hữu, khi được chịu tro, khởi đầu mùa chay thánh. Với tâm tình yêu thương con cái mình, Giáo Hội cho chúng ta những bài học qua mỗi ngày của Mùa Chay, để mỗi tín hữu có điều kiện trở về với Chúa, củng cố thêm niềm tin của mình nhất là được sống trong tình yêu của Thiên Chúa. Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta chịu nhiều tác động của hoàn cảnh bên ngoài, có những điều nâng đời sống của ta lên, và cũng có những điều khiến cho chúng ta quỵ ngã. Từng ngày sống, ai trong chúng ta cũng đều bị chước cám dỗ của ma quỷ. Những cám dỗ lúc thì rõ ràng, lúc được nguỵ trang dưới vỏ bọc khác nhau. Chính vì thế mà ông bà nguyên tổ đã sa chước cám dỗ, nên bất tuân với Thiên Chúa, và mọi người đều không tránh khỏi tội tổ tông. Bốn mươi ngày chay tịnh trong hoang địa, Chúa Giêsu đã chịu ma quỷ cám dỗ, không chỉ có thế mà còn cả trong những năm rao giảng đến khi Ngài chịu treo trên thập giá. Ngày nay con người cũng bị những cám dỗ vây quanh: vật chất, danh vọng, quyền lực… Nên Giáo Hội mời gọi mỗi tín hữu hãy dùng bài thuốc để chống lại căn bệnh cám dỗ vật chất là “ăn chay”, lắng nghe Lời Chúa để cho Lời Chúa tinh luyện tâm hồn. Mùa Chay là thời gian thuận tiện để giúp ta nhận diện cơn cám dỗ riêng của bản thân. Giữa những thách đố, con người vẫn cố sức vươn lên. Vươn lên như Đức Giêsu trong hoang địa sau khi chiến thắng những thách đố lớn lao trong thân phận con người. Đức Giêsu đã hoàn toàn tìm thấy cái tôi của mình ngay khi đành mất chính mình. Người không tìm cách xác định thế đứng độc lập với Thiên Chúa Cha. Nhưng Người muốn cho mọi người thấy chỉ có thể tìm được chính mình trong Thiên Chúa mà thôi. Qua những cơn cám dỗ, Đức Giêsu mạc khải bản lĩnh vô cùng vững chắc của mình trong vũ trụ. Sau khi "ăn chay ròng rã bốn mươi đêm ngày, Người thấy đói" (Mt 4, 2) Quỷ liền tấn công vào điểm yếu nhất của con người Chúa lúc đó. Trong cơn đói cồn cào, Người vẫn mạnh dạn đáp : "Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán ra." (Mt 4, 4). Còn hơn cơm bánh, lời Chúa là nguồn sống của cả vũ trụ, vì "nhờ Ngôi Lời, vạn vật được tạo thành." (Ga 1, 3). Muốn hay không, con người phải hoàn toàn lệ thuộc vào ý Chúa. Chính vì thế, Người đã tâm sự với các môn đệ: "Lương thực của Thầy là thi hành ý muốn của Đấng đã sai Thầy." (Ga 4, 34). Nhờ xác định được nguồn sống đích thực như thế, Đức Giêsu đã đem lại sự sống phong phú cho toàn thể nhân loại. Thật vậy, "nhờ một người duy nhất đã vâng lời Thiên Chúa, muôn người cũng sẽ thành người công chính." (Rm 5; 19) Khác hẳn với nguyên tổ, Đức Giêsu đã vâng lời Thiên Chúa Cha tuyệt đối. Trước những lời cám dỗ ngon ngọt của ma quỷ. Mặc dù ý thức mình phải lệ thuộc vào nguồn sống là Thiên Chúa, Người vẫn không quên mình là Con Thiên Chúa ngang hàng với Chúa Cha. Nhờ Thần Khí dẫn đường chỉ lối, Đức Giêsu đã chiến thắng cơn cám dỗ hiểm độc này. Người đã chọn Thiên Chúa như cứu cánh duy nhất của cuộc đời. Tiếng Người mạnh mẽ vang lên : "Ngươi phải bái lạy Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi, và phải thờ phượng một mình Người mà thôi." (Mt 4; 10). Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, bị cám dỗ là thân phận của con người, nhưng để thắng được cám dỗ thì phải nhờ ơn Chúa. Cuộc sống ngày hôm nay cho chúng con bao cám dỗ ngọt ngào, làm khuấy động những thèm khát nơi chúng con. Cám dỗ thống trị bằng quyền lực, bằng cuộc sống buông thả theo bản năng, cái tôi ích kỷ, giàu sang, danh vọng… Những thử thách đó đã trói buộc chúng con và không cho chúng con tự do ngước lên cao để sống cho những giá trị tốt đẹp hơn. Lạy Chúa, xin giải phóng chúng con khỏi sự mê hoặc của kho tàng dưới đất, nhờ tỉnh thức và cầu nguyện, nhờ ăn chay và làm chủ bản thân, hy sinh phục vụ. Xin cho chúng con được lớn lên trong tình yêu Chúa, sau những lần chiến đấu vất vả và khi yếu đuối sa ngã. Ước gì chúng con không quay lưng trước những lời mời gọi của Chúa, không ngoảnh mặt để tránh cái nhìn yêu thương của Chúa dành cho từng người chúng con, xin cho chúng con can đảm đứng lên, vững tin vào lòng Chúa thương xót là Đấng hay tha thứ. Amen./.
Cám
Dỗ Quyền Lực Bốn mươi năm đã trôi qua kể từ biến cố Tết Mậu Thân 1968. Nhưng không ai có thể quên những gì đã xảy ra trên quê hương Việt Nam, nhất là tại Cố Ðô Huế. Dù nhìn từ phía nào, chúng ta không thể phủ nhận quyền lực như một cám dỗ đã đưa con người vào những sai lầm không thể tưởng tượng được. Nếu ngày xưa, Chúa Giêsu cũng bị sa chước cám dỗ về quyền lực như thế, cơn ác mộng còn ghê gớm hơn. Hậu quả, nhân loại sẽ không thể được cứu độ. Rất may, Chúa đã chiến thắng tất cả và đã mở đường giải thoát cho toàn thể nhân loại. Ðây là cuộc chiến thắng tà thần cùng với những mưu mô bất chính của nó. Sự công chính đã chiếu tỏa ánh sáng ra chung quanh. Không có cơn cám dỗ nào dai dẳng, mãnh liệt và nguy hiểm hơn cơn cám dỗ quyền lực. Bởi đó, cần nhìn vào cuộc cám dỗ trong sa mạc hôm nay của Chúa Giêsu để tìm một con đường giải thoát cho chính mình và nhân loại. BA CƠN CÁM DỖ MỘT BẢN CHẤT Trong thân phận con người, Chúa Giêsu muốn chia sẻ tất cả, kể cả những cám dỗ, để nên giống chúng ta hoàn toàn. Trên Thiên đàng, Người không bị cám dỗ bao giờ. Cám dỗ đã ập đến đúng lúc Chúa đói khát kinh khủng sau bốn mươi ngày đêm ăn chay. Ngày xưa, bốn mươi năm trong sa mạc, dân Israel cũng đã bị cám dỗ, nhưng họ đã thua cuộc. Trong cơn cám dỗ thứ nhất, Satan đánh thẳng vô cơn đói khát cồn cào để kích động Chúa dùng quyền năng để thỏa mãn nhu cầu vật chất căn bản nhất. Ðáp lại, Chúa cho thấy những điều cần thiết căn bản nhất phải nhường bước trước Lời mạc khải của Thiên Chúa. Sứ mệnh của Người không phải là cung cấp những nhu cầu cơ bản, nhưng công bố Lời Chúa cho con người được sống. Ðó là đòi hỏi tự nhiên của đức công chính Thiên Chúa. Ðảo lộn trật tự đó, con người sẽ xúc phạm đến Thiên Chúa. Cám dỗ thứ hai càng cho thấy rõ cám dỗ quyền lực mạnh chừng nào. Satan trưng dẫn Kinh thánh để đưa Chúa Giêsu lên chín tầng mây, cưỡng bức Thiên Chúa phải hoàn thành một điều Người không hứa. Như thế là thử thách và áp đặt Thiên Chúa vào một đường lối Người không muốn sử dụng để mạc khải chính mình. Còn gì áp bức và bất công hơn ?! Chính Chúa Giêsu đã xác định mình xuống trần gian để làm theo thánh ý Chúa Cha, chứ không phải theo ý riêng. Ðó là đường lối công chính. Người đã không sa chước cám dỗ để dùng quyền Thiên Chúa tạo ra một “dấu chỉ” đặc biệt để khống chế lòng tin con người. Người tôn trọng tự do con người. Ðức tin không thể do cưỡng bức. Quả thật, “không thể hoan nghênh những gì từ nơi Thiên Chúa, dù vĩ đại tới đâu, nếu không có tự do.” (1) Cuối cùng, khi đưa Chúa Giêsu lên núi cao để chỉ cho Người thấy các vương quốc trần gian và vinh hoa của chúng, Satan muốn cám dỗ Chúa chấp nhận đóng vai thiên sai trần thế để sớm hoàn thành những mục tiêu sứ mệnh Thiên Sai của Chúa Cha. Chúa Giêsu vạch rõ bản chất xấu xa của Satan khi dụ dỗ Người vào con đường xa lìa Thiên Chúa duy nhất. Muốn được vinh quang thiên sai trần thế, phải cúi mình phủ phục các tà thần. Người chỉ có một Vương quốc và vinh quang duy nhât bắt nguồn từ Chúa Cha, chứ không từ trần gian (x. Ga 18:36). Vương quốc của Người không xuất phát từ những thực tại mắt thấy tại nghe, nhưng từ trong tâm khảm con người (x. Lc 17:20-21). Như thế, cám dỗ thứ ba muốn Chúa Giêsu dùng quyền năng xây dựng Vương quốc Thiên Chúa bằng con đường trần gian. Ðúng hơn, Satan quyến dũ Chúa vào cơn mê xây dựng một vương quốc vật chất, trong khi Nước Thiên Chúa là một Vương quốc thiêng liêng. Tóm lại, Satan tìm mọi cách tách lìa Chúa Giêsu ra khỏi Thiên Chúa. Từ những nhu cầu vật chất cơ bản nhất đến đường lối Thiên Chúa và sứ mệnh Thiên Sai, Chúa đều bị cám dỗ dùng quyền năng thực hiện theo ý định Satan mà lìa bỏ Thiên Chúa. Cả ba cám dỗ đều có cùng một bản chất là quyền lực. Thực tế, chúng ta nhận thấy không gì nguy hiểm hơn quyền lực trong tay con người thất đức ! Nó có thể lôi kéo con người xa lìa Thiên Chúa lẫn anh em, nhục mạ Thiên Chúa và phá hoại hạnh phúc con người. Quyền lực không phải là một điều xấu xa. Nhưng nếu không được dùng đúng chỗ, đúng cách và đúng hướng, quyền lực có thể trở thành tai họa lớn cho nhân loại. Khi xúi Chúa dùng quyền biến đá thành bánh, Satan đã muốn hướng Chúa về một đối tượng không thích hợp. Khi cám dỗ Chúa dùng quyền kinh kông để bay xuống đất từ nóc đền thờ với lý lẽ vững chắc trong Kinh thánh, Satan tưởng có thể đẩy Chúa đến một cảnh huống có thể áp đảo cả Thiên Chúa lẫn con người để đạt mục đích một cách ngoạn mục. Nhất là, khi phóng tầm nhìn của Chúa về vinh quang vương quốc trần gian, Satan tưởng Chúa sẽ dễ dàng chấp nhận cho viêc thực hiện sứ mệnh thiên sai và xây dựng Nước Thiên Chúa theo hướng trần thế. Nhưng như Chúa đã khẳng quyết với Philatô : “Nước tôi không thuộc trần gian này.”(Ga 18:36) Nếu không thuộc trần gian, Nước Thiên Chúa chỉ có thể xây dựng theo ý hướng và trong quyền lực Thiên Chúa mà thôi. Ðúng như Lm. Jerzy Popiełuszko khẳng quyết ::“Các bạn không thể bị khuất phục một cách bất công bởi bất cứ quyền lực bất chính nào của thế gian. Các bạn chỉ quì gối trước một Đấng là Thiên Chúa mà thôi.” (2) QUYỀN LỰC ÐỂ PHỤC VỤ Khi không được xử dụng theo đúng ý Thiên Chúa, quyền lực sẽ trở thành sức mạnh áp bức con người. Quyền lực sẽ biến con người thành chủ nhân ông của con người. Phương tiện biến thành cứu cánh. Không gì nguy hiểm hơn ! Ngay cả tiền bạc cũng chỉ nguy hiểm khi được chuyển hóa thành một thứ quyền lực chi phối mọi hoạt động con người. Hậu quả tệ hại nhất của quyền lực là con người biến thành phương tiện để củng cố và bảo vệ quyền lực. Nói khác, chính quyền lực là nguyên nhân hủy diệt quyền làm người của con người. “Khi vươt qua giới hạn Thiên Chúa muốn, quyền bính loài người tự biến thành một thần minh và bắt mọi người tuyệt đối phục tùng. Nó trở thành Con Thú trong Khải Huyền, một hình ảnh về quyền lực của hoàng đế bách hại ‘say máu dân thánh và máu các chứng nhân của Đức Giê-su.’(Kh 17:6) Con Thú được ‘ngôn sứ giả’(Kh 19:20) phục vụ. Nhờ những dấu lạ lừa dối, nó xúi giục dân chúng thờ phượng Con Thú.” (3) Hình ảnh Con Thú diễn tả bản chất của quyền bính nằm ngoài thánh ý Thiên Chúa. Khi không biết đến giới hạn của mình, quyền bính tự phong thần và cứ tưởng mình có quyền tuyệt đối trên dân chúng. Ðúng là khi tư đề cao như thần minh, con người sẽ rơi xuống hàng súc vật. Ðó là lý do tại sao khi coi thường công lý và chà đạp nhân quyền, nhà cầm quyền trở thành loài vô tri và mất hết lương tâm. Họ cố biện minh những hành vi đàn áp nhân quyền bằng một lý thuyết nhân quyền giả tạo. Họ lừa gạt chính mình để thủ lợi cá nhân hay tập thể. Giống như Con Thú, họ cắm mắt những lợi lộc trước mắt và không thấy trước những gì chờ đợi họ trong tương lai. Mặc dù nắm quyền tuyệt đối, “Thiên Chúa không muốn dành cho riêng mình việc thực thi mọi quyền hành. Người trao lại cho mỗi thụ tạo những phận vụ nó có thể thi hành theo khả năng của bản tính riêng. Xã hội loài người phải bắt chước cách lãnh đạo này. Cách Thiên Chúa cai trị thế giới cho thấy Người rất tôn trọng quyền tự do của con người. Ðó phải là đường hướng chỉ đạo cho những ai cầm quyền trong các cộng đồng nhân loại. Họ phải xử sự như những thừa tác viên của Chúa quan phòng.” (4) Làm đúng như thế, họ sẽ được Thiên Chúa tôn trọng và đem lại nhiều lợi ích cho con người. Ngược lại, quyền lực sẽ chỉ là sức mạnh phá hoại khủng khiếp các giá trị nhân loại mà thôi. Tự bản chất, quyền lực được sinh ra để phục vụ công ích. “Muốn tồn tại để phục vụ con người thuộc mọi cấp độ, xã hội phải nhắm đến công ích như mục tiêu đầu tiên của mình. Công ích là thiện ích chung của mọi người và của toàn thể con người. Con người không thể hoàn thiện nơi chính mình, nhưng phải sống ‘với’ và ‘cho’ người khác.” (5) Khi một cá nhân hay một nhóm người tập trung và xử dụng quyền bính để đạt cho bằng được quyền lợi riêng của mình, tất nhiên công ích sẽ biến tan. Lúc đó, mọi người sẽ phải hy sinh cho một người hay một nhóm người, chứ không ngược lại. Công ích phải hy sinh cho quyền lợi cá nhân hay một phe nhóm, đảng phái. Vậy đâu là công ích ? Dĩ nhiên, “những đòi hỏi của công ích tùy thuộc những hoàn cảnh xã hội của mỗi thời kỳ lịch sử và liên kết chặt chẽ với việc tôn trọng và thăng tiến toàn diện nhân vị và những quyền căn bản của con người.” (6) Như thế, tự bản chất công ích luôn nhắm tới đỉnh cao là con người. Khi con người biến thành phương tiện để phục vụ chế độ, công ích không thể hiện hữu, vì đã đánh mất bản chất và mục đích tối thượng. Tự bản chất, chính quyền không phải là cứu cánh, nhưng là công cụ phục vụ công ích của toàn dân. Bởi thế, “những ai đang gánh vác trong lãnh vực chính trị không được quên lãng hay đánh giá thấp chiều cạnh đại diện của những người làm chính trị. Tư cách đại diện chủ yếu là cam kết chia sẻ hoàn toàn số phận người dân và tìm những giải pháp cho các vấn đề xã hội. Về phương diện này, một chính quyền có trách nhiệm cũng là một chính quyền có những đức tính có thể thực thi quyền bính để phục vụ (kiên nhẫn, khiêm tốn, điều độ, bác ái, nỗ lực chia sẻ), một chính quyền nằm trong tay một người có thể chấp nhận công ích làm mục tiêu đích thực, chứ không phải mong đạt đến uy tín hay những lợi ích cá nhân khi hoạt động. ” (7) BỐN MƯƠI NĂM NHÌN LẠI Thực tế, có nhiều người quá say mê chiến thắng hay bảo vệ thanh thế và quyền lợi phe đảng đến nỗi coi thường mạng sống và hạnh phúc của người khác. Ðó là điều đã xảy ra vào dịp Tết Mậu Thân, cách đây bốn mươi năm tại Huế. Cho đến nay vẫn có người cố biện minh cho hành động man rợ của mình. Tệ hơn nữa, họ còn hãnh diện vì những hành động điên cuồng đó. Những người chịu trách nhiệm biến cố Mậu Thân đã lên tiếng, ai còn có thể chối cãi được nữa ? Chỉ có những kẻ vô lương tâm và hèn nhát mới dám chối bỏ trách nhiệm mà thôi. Khi vượt khỏi giới hạn của mình, quyền lực tự biến mình thành cứu cánh. Từ đó, quyền lực tạo nên những bất công khủng khiếp cho đồng loại. Chỉ có những kẻ mù quáng và vô liêm sỉ mới cố tạo cho quyền lực một thế đứng như thế. Quyền lực đã trở thành một cám dỗ ghê gớm đối với con người. Hầu như không có ai có thể cưỡng lại ! Nhưng trong hoang địa, sau bốn mươi ngày ăn chay và cầu nguyện, Chúa Giêsu đã chiến thắng cả ba cơn cám dỗ quyền lực. Kẻ thù đầy mưu ma chước quỷ cũng không lừa gạt được Người. Những mưu chước đó nằm dưới những chiêu bài đạo đức, vì luôn được các chứng cứ Thánh Kinh củng cố. Nhưng những bộ dạng đạo đức đó cũng không qua mặt được Chúa. Lạy Chúa, xưa Chúa đã chiến thắng những cám dỗ quyền lực trong hoang địa. Xin Chúa sai Thánh Thần đến giúp chúng con cũng vượt qua những cám dỗ quyền lực hôm nay. Xin cho những người đang nắm quyền trong đạo cũng như ngoài đời biết thức tỉnh như Chúa trước những giới hạn của quyền lực. Amen. đỗ lực 10.02.2008
1. Văn sĩ Jacob, xứ Syria 2. http://www.danchimviet.com/php/modules.php?name=News&file=article&sid=4580 3. Toát Yếu Học Thuyết Xã Hội của Giáo Hội, 382. 4. Giáo Lý Công Giáo, 1884. 5. Toát Yếu Học Thuyết Xã Hội của Giáo Hội, 165. 6. ibid., 166. 7. ibid., 410.
Hãy
thờ phượng một mình Thiên Chúa mà thôi Kính thưa quí vị, Khi tham dự các lễ Chúa nhật Mùa Chay, chúng ta sẽ thấy một số “phần thêm vào” trong phụng vụ. Bên cạnh việc bày biện cung thánh đơn giản và mộc mạc trong suốt thời gian mùa chay, thường để diễn tả chủ đề sa mạc, còn có thêm một số nghi thức trong Thánh lễ. Mùa chay là thời gian những gì người dự tòng (“được Chúa chọn”) chuẩn bị cho việc gia nhập Kitô giáo vào đêm vọng Phục sinh, trở nên rõ ràng hơn. Trong suốt mùa Chay sẽ có những nghi thức Tuyển Chọn, ba lần kiểm tra và trình bày Kinh Tin Kính và Kinh Lạy Cha. Những nghi thức này sẽ diễn ra trước sự hiện diện của cộng đoàn phụng vụ, nhưng không chỉ nhằm mưu ích cho các dự tòng mà thôi. Đây cũng là những nghi thức cộng đồng và cũng nhằm mưu ích cho tất cả các tín hữu khi tham dự. “Những người được Chúa chọn” nhắc nhớ cho chúng ta rằng Mùa Chay là thời gian cho mỗi chúng ta để phản tỉnh về mức độ dấn thấn của chúng ta dành cho Chúa Kitô và chúng ta đang ở đâu trong hành trình Kitô giáo. Chúng ta không bị bỏ mặc trong suốt thời gian phản tỉnh, tự chế và cầu nguyện của Mùa Chay. Như Đức Giêsu được Thánh Thần đưa vào hoang địa, thì cũng Thánh Thần ấy đồng hành với chúng ta trong những tuần chay này, vào Lễ Vọng Phục Sinh, chúng ta sẽ canh tân những gì đã cam kết trong Phép Rửa với Đức Giêsu, và được chúc lành nhờ nước phục sinh mới. Mùa Chay luôn bắt đầu với cơn cám dỗ của Chúa Giêsu trong hoang địa. Kinh thánh cho ta biết Thần Khí đã dẫn Người đến đó. Chẳng lẽ quí vị không thấy được an ủi khi biết rằng Thiên Chúa không miễn cho Đức Giêsu những gì chúng ta trải nghiệm trong suốt khoảng thời gian ở thế gian này sao? Đức Giêsu không hề diễn kịch, nhưng Người thực sự chịu cám dỗ. Thư gửi cho tín hữu Rôma cho biết những gì xảy ra với chúng ta vì Adam, nơi Đức Giêsu sẽ ngược lại. Tội Adam làm cho thế gian phải chết – tất cả chúng ta đều phải chết, “bao lâu chúng ta phạm tội”. Nhưng, thánh Phaolô nhắc chúng ta rằng, qua Đức Kitô, tội lỗi đã bị tiêu diệt và chúng ta được giao hoà với Thiên Chúa, “nhiều người sẽ nên công chính”. “Sự công chính” thì như thế nào? Chúng ta có thể thảo luận đề tài này và liệt kê các đặc tính của sự công chính, nhưng Thiên Chúa dạy chúng ta một cách cụ thể hơn – chúng ta sẽ biết người công chính là ai và hành xử ra sao trong Đức Giêsu Kitô. Trình thuật Tin mừng hôm nay (thực ra tất cả các sách Tin mừng) cho thấy người công chính chống trả trước cám dỗ ra sao và tin tưởng nơi Thiên Chúa cũng như sứ vụ mà Thiên Chúa trao cho Người thế nào. Những cơn cám dỗ trong sa mạc không phải là một lần cho tất cả; nhưng chúng tượng trưng cho những cơn cám dỗ mà Đức Giêsu sẽ gặp trong suốt sứ vụ của Người. Đức Giêsu đã vượt qua các cơn cám dỗ đe dọa đến chính bản thân Người như là Người Con trung tín của Thiên Chúa. Sức mạnh của Người chống lại các cơn cám dỗ thì đến từ Thần Khí, Đấng đã ở với Người trong hoang địa và từ Lời Chúa, đã giúp Người tập trung và nhìn ra sự thật từ những dối trá. Cả Thần Khí và Lời Chúa đã giúp Người trung tín với sứ vụ mà Thiên Chúa đã trao phó cho Người. Những cơn cám dỗ này về điều gì? Đây chắc chắn là những cơn cám dỗ thực sự vì chúng cho Đức Giêsu khả năng để giúp Người thu hút dân chúng đến với Người và với sứ điệp của Người. Người có thể sống bằng bánh, không chỉ trong hoang địa, nhưng suốt cả đời. Sau cùng, Người cần có sức mạnh để thi hành sứ vụ và, nếu Người là “Con yêu dấu” của Thiên Chúa (3,17), thì tại sao Thiên Chúa muốn Người bị đói? Sao lại đối xử với người Con yêu dấu như thế? Thêm nữa, thử tưởng tượng xem Người sẽ có bao thứ nếu làm theo lời thách thức của tên cám dỗ, biến những hòn đá thành bánh và nuôi sống đám đông đói lả kia. Đức Giêsu sẽ dựa vào chính mình và quyền lực của mình hay sẽ tín thác vào sự quan phòng của Thiên Chúa? Lời Chúa có đủ chưa và liệu có đáng tin không? Chúng ta có dám đặt cuộc đời mình vào đó không? Câu trả lời của Đức Giêsu: “người ta sống không chỉ nhờ vào cơm bánh, nhưng còn nhờ vào mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra”. Liệu chúng ta cũng có thể tin rằng Thiên Chúa sẽ cho chúng ta thứ bánh chúng ta cần cho nhiều cuộc đấu tranh và những nhu cầu khi chúng ta phải đối diện hay không? Hoặc, căn bản hơn: Thiên Chúa có yêu thương chúng ta đủ để nuôi chúng ta trong hoang địa suốt cuộc đời hay không? Đức Giêsu chắc hẳn cũng đã nghĩ như thế. Chúng ta hy vọng rằng việc đón nhận Người trong Bí tích Thánh Thể hôm nay sẽ giúp chúng ta tín thác vào Thiên Chúa bằng niềm tin của Con Thiên Chúa. Đức Giêsu đã không gieo mình từ nóc đề thờ xuống đất, vì Người không muốn ép Thiên Chúa phải đưa tay bảo vệ Người. Người không làm phép lạ mang tính khoe khoang và thu nhận các môn đệ nhờ vào việc trình diễn. Nhưng, chẳng phải Người được sai đến để kêu gọi người ta đến với Người và sứ điệp Người mang hay sao? Đúng thế, nhưng dân chúng cần đặt niềm tin nơi Người, chứ không phải nơi những phép lạ Người thực hiện. Không phải lúc nào chúng ta cũng nhận được những dấu chỉ chắc chắn hay những bày tỏ lớn lao về sức mạnh Thiên Chúa để lôi kéo chúng ta đến với Đức Giêsu. Thay vì vậy, chúng ta được kêu gọi để đáp lại lời mời gọi của Người, “Hãy đến và theo Tôi”. Chúng ta có đủ tin tưởng để chấp nhận Người và Lời Người ngay cả trong những lúc khó khăn, không có cơ may nào giải quyết cho những vấn đề của chúng ta; khi chúng ta phải đấu tranh trong những hoang địa một mình và chỉ có Lời Chúa bảo đảm và gìn giữ chúng ta? Tên cám dỗ đưa ra cho Đức Giêsu một chọn lựa cuối cùng. Nó chỉ cho Đức Giêsu quyền lực của thế gian và trao cho Người mà chỉ cần Người “sấp mình và bái lạy tôi”. Đây chẳng phải là bản cáo trạng chống lại các vương quốc và quyền lực thế gian cho rằng chúng do ma quỷ kiểm soát hay sao? Đức Giêsu từ chối dùng quyền lực thế gian để hoàn tất sứ vụ của Người. Một lần nữa, Người có thể kháng cự được vì Lời Chúa luôn ở trong lòng và trên môi miệng Người. Matthêu mô tả Satan cố gieo những nghi ngờ vào tâm trí Đức Giêsu. Nhưng Đức Giêsu luôn sáng suốt trong cách mà Người thành toàn sứ vụ của mình. Người sẽ được Thần Khí dẫn dắt và có Lời Chúa là nền tảng vững chắc. Nền tảng đó không phải là sự khôn ngoan “theo lối hiểu” của thế gian. Sự khôn ngoan của Thiên Chúa, mà như thánh Phaolô nói thế gian cho là sự điên rồ, sẽ hướng dẫn Đức Giêsu. Ngay cả vào cuối đời Người, khi tất cả mọi sự dường như quá bi ai; bị các môn đệ bỏ rơi và Người đang phải đối diện với cái chết, Đức Giêsu vẫn không nhận lời đề nghị của Satan và cho dân chúng thấy sự nhất quán của Người qua quyền lực và những hành động lạ thường. Thay vào đó, Người sẽ tiếp tục thực hiện điều Người đã làm trong hoang địa và qua cả cuộc đời của Người – Tín thác nơi Thiên Chúa và cậy trông vào lời hứa mà Thiên Chúa thực hiện nơi Lời, hãy tin tưởng vào Người – và nơi chúng ta. Ngay đoạn trước của bài Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu đã chịu phép rửa và từ các tầng trời có tiếng nói: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người”. Thế rồi, Người được Thần Khí dẫn vào hoang địa, nơi dân chúng cho là nơi đi lại của có quỷ. Hoang địa cũng là nơi dân Israel trú chân và khi bị thử thách, họ đã không thắng được. Như dân Israel trong sa mạc, Đức Giêsu cũng bị cám dỗ cậy dựa vào sức mình, chứ không nhờ vào sự chăm sóc yêu thương của Thiên Chúa – nhưng kết quả thì rất khác biệt. Vì chiến thắng của Người trong hoang địa và Người nêu gương cho chúng ta, chúng ta cũng có thể thấy được thân phận thật của chúng ta là con cái yêu thương của Thiên Chúa – và hơn nữa sẽ nhận được những gì chúng ta cần để sống trong mối tương quan sống động và vững bền trong Chúa. Đây không phải là sự cám dỗ giả vờ. Đức Giêsu không thể gạt đi những chọn lựa đặt trước mặt Người, nếu Người không phải là “con người thật”, như Kinh thánh nói với chúng ta. Nhưng Đức Giêsu ra khỏi hoang địa như một người đã chiến thắng Satan; Người đã đương đầu với những cơn cám dỗ thực sự và đã loại chúng ra nhờ ân huệ của Thiên Chúa và trong đường lối của Thiên Chúa – những cách thức này xem ra rất thần bí. Hôm nay, chúng ta cầu xin Thánh Thần canh tân, hầu chúng ta có thể tiếp tục trung tín với ơn gọi của chúng ta và, như Đức Giêsu nói hôm nay– hãy thờ phượng “Đức Chúa là Thiên Chúa” và phục vụ một mình Thiên Chúa. Ai trong chúng ta chưa từng đấu tranh chống lại chước cám dỗ? Khi chống trả chước cám dỗ, liệu chúng ta đã không chọn những lối sống khác – lối sống chấp nhận những cám dỗ trước mắt chúng ta? Trong bài Tin mừng hôm nay, chúng ta dễ dàng cảm nhận được tính dễ bị tổn thương của Đức Giêsu. Thánh Matthêu cho biết Đức Giêsu ăn chay “bốn mươi đêm ngày”. Những đêm trường đen tối này đối với Người như thế nào, khi mà bao tử Người đang cồn cào không cho Người ngủ và những lựa chọn do Satan đưa ra đang nhảy múa trong đầu Người? Đức Giêsu không chỉ đối diện với những cơn cám dỗ một lần vào lúc khởi đầu sứ vụ; nhưng Người phải đối diện cho đến chết. Người đã phải trả giá thế nào cho chọn lựa của mình; hậu quả nào cho những ưu tiên của Người? Cuối cùng, Người phải trả bằng cuộc đời và giáo huấn của mình: sự ủng hộ của các vị lãnh đạo tôn giáo; sự yêu mến của đám đông dân chúng; sự vỡ mộng và mất bạn bè; sự đau khổ trong vườn; sự lăng mạ của những tên lính và sự kết án tử và sự đau khổ cuối cùng trên thập giá. Tuy nhiên, sau những đau khổ do lòng trung tín và kiên định của Người, Đức Giêsu đã chỗi dậy từ cõi chết –Thiên Chúa chứng nhận đời sống của Người và tất cả những chọn lựa Người đã thực hiện, kể cả thập giá. Từ Đức Giêsu, chúng ta nhận được đời sống mới vì chúng ta cũng chịu cám dỗ bởi trái cấm (Xc. Bài đọc 1 trong sách sáng thế), nhưng chúng ta đã đón nhận đời sống của Đức Giêsu. Lm. Jude Siciliano, O.P. Đức Giêsu chịu cám dỗ, nhưng không bị khuất phục St 2,7-9;3,1-7; Tv 51; Rm 5,12-19; Mt 4,1-11 Kính thưa quý vị, Chúng ta không phải là chiếc máy vi tính với những chương trình đã được cài đặt sẵn. Thiên Chúa có thể dựng nên chúng ta theo cách thức “cỗ máy được mặc định” để chúng ta luôn đưa ra những quyết định đúng đắn trong suốt cuộc đời. Nếu là đấng tạo hóa, có lẽ chúng ta đã thiết kế nhân loại theo cách đó. Chắc chắn sẽ làm nên một thế giới gọn gàng hơn, ít mâu thuẫn và ít đau khổ hơn. Nhưng Thiên Chúa đã không dựng nên chúng ta theo cách thức đó. Ngay từ thuở ban đầu, Người đã ban cho chúng ta quyền tự do lựa chọn. Ghi nhận về những nỗ lực của con người cho thấy không phải lúc nào chúng ta cũng sử dụng tốt tự do mà Thiên Chúa đã ban cho. Có những cá nhân và cộng đoàn tỏa sáng như ngọn đèn giữa đêm tối. Tong khi đó, có những người chỉ mải mê chạy theo lợi lộc và chức quyền, nên đã gây ra xung đột và đau khổ cho phần lớn nhân loại. Đoạn giữa của trình thuật bài đọc Cựu ước hôm nay nói đến “cây cho biết điều thiện điều ác.” Cây đó không xuất hiện ở bất cứ nơi nào khác trong Kinh Thánh. Nhưng có những dấu vết của nó trong câu chuyện cám dỗ, và cây thập giá xuất hiện ở phần cuối các sách Tin Mừng. Trong trình thuật của sách Sáng Thế, “cây cho biết điều thiện điều ác” ngụ ý rằng nếu con người chọn sống theo lệnh truyền của Thiên Chúa thì họ sẽ được hạnh phúc; còn nếu chọn đi ngược lại với huấn lệnh của Thiên Chúa, thì kết cục thật bi thảm. Quả thật, Thiên Chúa đã trao cho con người quyền lựa chọn. Ông Ađam và bà Evà không lựa chọn một cách khôn ngoan. Hai ông bà ham muốn quyền năng và không vâng lời Thiên Chúa. Sự bất tuân đó đã cắt đứt mối dây bằng hữu thân tình trước đây giữa họ với Thiên Chúa. Hai ông bà muốn có được điều từng ao ước, và khi muốn như thế thì sự bất tuân đã khiến họ hóa ra không còn thân thiện với Thiên Chúa nữa. Tiếp đó, ông Ađam đổ lỗi cho vợ mình về điều họ đã làm, và thế là sự bất tuân cũng khiến cho ông bà trở thành xa lánh nhau. Hoàn cảnh “sa ngã” của hai ông bà đâu phải là do Thiên Chúa đã định từ khi tạo dựng nên họ. Điều đã xuất hiện trong vườn Địa Đàng khi xưa sẽ để lại âm hưởng trong suốt Kinh Thánh, đó là: lòng nhân hậu của Thiên Chúa đối với con người; sự khước từ ân sủng và vong thân đã cắt đứt mối tương quan của chúng ta với Thiên Chúa và tha nhân. Cuối cùng: nếu chúng ta lựa chọn một thứ tự do ảo tưởng thì ắt sẽ dẫn đến tình trạng nô lệ. Trình thuật về ông Ađam và bà Evà là một câu chuyện đầy tính huyền thoại. Thực tế có diễn ra những điều mà câu chuyện ấy kể hay không? Thưa rằng, không. Nhưng đó vẫn là một câu chuyện rất đúng, bởi nó phản ánh trong suốt dòng lịch sử nhân loại cho tới thời đại ngày nay. Tự do lựa chọn nằm ở ngay giữa khu vườn tâm hồn chúng ta, và chúng ta thường chọn vì những lợi ích cá nhân. Chúng ta muốn có quyền năng, và đó là cây ở chính giữa khu vườn tâm hồn, cứ thế chúng ta lại ra sức hái quả cây đó mà ăn. Trong câu chuyện Ađam và Eva, người Kitô hữu chúng ta đã biết trước cuộc nhập thế của Đấng được Thiên Chúa xức dầu là Đức Kitô, Đấng ấy đã từ bỏ ham muốn quyền lực, thay vào đó, Người lựa chọn con đường phục vụ và hiến thân vì tha nhân. Cây của Đức Kitô chính là cây thập giá, cây đó ở giữa khu vườn tâm hồn chúng ta, và hoa trái của cây đó là tình yêu Thiên Chúa, cây này thôi thúc ta chọn lựa yêu thương, và giống như Đức Giêsu, hiến thân mình cho tha nhân. Trong thư gửi giáo đoàn Rôma hôm nay, thánh Phaolô nhắc chúng ta về hệ quả tội Ađam, đó là “nhiều người phải chết...sự chết đã thống trị.” Thánh Phaolô cũng tóm gọn tin mừng, sứ điệp về điều Thiên Chúa đã thực hiện cho chúng ta, đó là: “Nếu chỉ vì một người duy nhất sa ngã mà sự chết đã thống trị, thì điều Thiên Chúa làm qua một người duy nhất là Đức Giêsu Kitô, lại còn lớn lao hơn biết mấy. Những ai được Thiên Chúa ban ân sủng dồi dào và cho trở nên công chính, sẽ được sống và thống trị.” Thánh Mátthêu viết Tin Mừng cho cộng đoàn Kitô hữu hầu hết là người Do Thái và bởi thế, trình thuật của tác giả thường nhắc lại những biến cố trong lịch sử Do Thái. Chẳng hạn như: con số “40 ngày và 40 đêm” đã xuất hiện nhiều lần trong Cựu ước. Mưa ròng rã 40 ngày đêm suốt kỳ hồng thủy, dẫn đưa ông Noê, gia đình và thú vật ra khỏi tội lỗi; ngôn sứ Êlisa ăn chay 40 ngày đêm trong sa mạc; ông Môsê ăn chay 40 ngày đêm trên núi Sinai trong lúc viết Thập Điều; dân Israel đi bộ qua sa mạc 40 năm trường lại thường xuyên thất tín trong việc giữ giao ước với Thiên Chúa. Hôm nay, được Thần Khí thúc đẩy, Đức Giêsu cũng vào trong sa mạc ăn chay 40 đêm ngày, rồi chịu cám dỗ, nhưng vẫn trung thành với Thiên Chúa và đường lối của Người. Tên quỷ đề nghị Đức Giêsu dùng quyền năng để thỏa mãn nhu cầu cá nhân của Người. Đó là một cám dỗ chúng ta thường thấy các quan chức thành phố và quốc gia sai phạm. Đức Giêsu không màng đến những nhu cầu cá nhân của Người, chính Thiên Chúa sẽ lo liệu điều đó. Sứ vụ của Đức Giêsu là nhắm tới những điều quan trọng hơn và Người tập trung hết năng lực của mình để thi hành sứ vụ đó, chứ không phải là những nhu cầu cần thiết và căn bản như lương thực hằng ngày. Để chu toàn sứ vụ, Đức Giêsu sẽ chịu sỉ nhục, đau khổ và chịu chết. Tên quỷ dụ dỗ Đức Giêsu rằng: nếu Người là Đấng được Thiên Chúa yêu mến thì Thiên Chúa sẽ bảo vệ Người khỏi mọi điều nguy hại. Đau khổ có thể khiến chúng ta nghi ngờ tình yêu Thiên Chúa. “Nếu Thiên Chúa thực sự yêu thương tôi, tại sao tôi lại lâm vào nỗi khốn khổ thế này?” Suốt hành trình sứ vụ của mình, Đức Giêsu luôn tín thác vào Thiên Chúa và Người không dùng quyền năng để giữ cho mình được an toàn cũng như để thoát khỏi mọi khổ đau. Tuy nhiên, dẫu rằng Đức Giêsu không dùng quyền năng vì những lợi ích riêng tư, hoặc để lôi kéo dân chúng đến với sứ vụ của Người, thì ít nhất Người có thể dùng quyền năng để chu toàn sứ mạng bằng cách sắp đặt trật tự mức ảnh hưởng, uy tín và sức mạnh của các vương quốc trần gian. Đức Giêsu từ chối luôn cả cơn cám dỗ cuối cùng này. Nước Thiên Chúa mà Người đến để loan báo sẽ không chấp nhận quyền lực và những đường lối lãnh đạo của các quốc gia; nhưng Nước đó sẽ là “những hạt cải khởi đầu”, như nắm men, chúng âm thầm và tinh tế tác động để làm dậy men cả thế giới. Chúng ta tin tưởng vào quyền năng nào? Dù với mục đích cao thượng, giải quyết mọi vấn đề trong chương trình nghị sự mà không lắng nghe người khác góp ý về những phương tiện khác nhau để hoàn thành, thì liệu chúng ta có bị cám dỗ hay không? Thậm chí tại một cuộc họp hội đồng Giáo xứ, trong khi cùng nhau thảo luận những kế hoạch thuận lợi, liệu chúng ta có thật sự biết lắng nghe người khác chăng? Chúng ta sẽ học được nhiều điều nơi Đức Giêsu khi biết tuân theo chỉ dẫn của thánh Mátthêu trong những Chúa Nhật suốt năm phụng vụ này. Trong Tin Mừng hôm nay, cảnh cám dỗ bắt đầu mặc khải cho chúng ta biết về Đức Giêsu. Những cơn cám dỗ này sẽ kéo dài suốt hành trình sứ vụ, tới khi Người từ chối vâng theo các quyền lực hoặc không cộng tác với chúng, thì chúng nổi cơn thịnh nộ với Người. Đức Giêsu vẫn không sử dụng quyền năng của mình để tạo ấn tượng, thu hút dân chúng; Người sẽ không thực hiện phép lạ để làm cho những ai cần đến phép lạ tin vào mình, và những việc chữa lành của Người là dấu hiệu của sự sống, chứ không phải là phô trương sức mạnh. Đức Giêsu dạy chúng ta đừng khuất phục trước những quyền lực thế gian, đừng để cho các thủ lãnh của chúng chiếm lĩnh tâm trí chúng ta. Bởi lẽ, các thực tại chính trị không phải là vương quốc của Thiên Chúa. Bây giờ là thời thống trị của Thiên Chúa, nhưng nó hướng chúng ta vươn xa hơn lịch sử. Khi nhận biết Đức Giêsu đã khước từ loại quyền lực nào, chúng ta hãy lựa chọn sống một cuộc đời giống như Người. Chúng ta được mời gọi thực hiện điều Đức Giêsu đã đòi hỏi nơi các môn đệ là: “Hãy theo Thầy.”
| |